เรื่องของจิตเบิกบานจากการภาวนา

เรื่องความเบิกบานนั้น ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันก่อนว่า เบิกบานนั้นหมายความว่ายังไง เรื่องความหมายของคำนี้ค่อนข้างจะยุ่งยากพอสมควร แต่ละคนก็เข้าใจไปตามที่ตัวเองเคยรู้เคยประสบมา อย่างเช่นถ้าใครทำสมถะเป็น ก็อาจจะเข้าใจว่าจิตที่เบาๆ สบายๆ เป็นจิตที่เบิกบาน หรือคนที่ทำฌาณได้สูงๆ ก็อาจบอกว่าจิตตอนที่เกิดฌานเป็นจิตที่เบิกบาน ผมเองก็เข้าใจ จิตที่เบิกบานไปอีกแบบหนึ่ง โดยผมเข้าใจจากการฝึกรู้ตัวไปเรื่อยๆ เผลอบ้าง รู้บ้าง เพ่งบ้าง จนวันหนึ่งผมเกิดไปเห็นอาการของจิตที่เข้าไปเพ่งอารมณ์หลังจากที่รู้ตัวอยู่ เห็นว่าจิตขณะที่เข้าไปเพ่งอารมณ์จะมีอาการเหมือนหดวูบเข้าไป (เหมือนดอกไม้หุบ) แล้วพอรู้ตัวอีกที จิตก็จะกว้างออก เหมือนดอกไม้บานออก ก็เลยเข้าใจว่า จิตเบิกบานนี่เป็นอย่างนี้เอง (ซึ่งก็อาจไม่ใช่จิตเบิกบานในความหมายของอีกหลายๆ คน)

ทีนี้ที่ถามว่า การตามรู้จะต้องเห็นจิตเบิกบานทุกครั้งหรือไม่ ผมคิดว่า ไม่จำเป็นต้องเห็น แต่ต้องเบิกบาน เพราะจิตที่เบิกบานเป็นอาการอย่างหนึ่ง จึงอาจไม่ใช่อาการที่จิตสนใจจะไปรู้ในขณะนั้น ถ้าไม่สนใจจะรู้ แต่สนใจไปรู้อาการหรืออารมณ์อื่นแทน ก็จะไม่เห็นความเบิกบาน แต่ในขณะเดียวกันถ้าเราไปมัวจะดูว่าเบิกบานไหม ก็เท่ากับเราไปเพ่งจ้องที่จะดู ดังนั้นมันจะเห็นหรือไม่ก็ช่างมันเถอะ มันจะเบิกบานหรือไม่ก็ช่างมันเถอะ ขอแค่ให้รู้ว่า เผลอไป-เพ่งไป เท่านี้ก็พอแล้ว

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

ดูจิตไปด้วย ควบคู่ภาวนาพุทโธไปด้วยจะทำให้เนิ่นช้าหรือไม่ ?

ถาม : ถ้าดูจิตไปด้วยแล้วภาวนาพุทโธไปด้วยนี่ จะทำให้เนิ่นช้าหรือเปล่าครับ ?

ตอบ  : ก็เห็นครูบาอาจารย์หลุดพ้นด้วยการภาวนาพุทโธกันเยอะนี่ครับ โดยส่วนตัวผมเห็นว่า ถ้าภาวนาแล้วจิตตั้งมั่นได้ หรือใช้พุทโธเป็นสิ่งที่ถูกรู้อย่างมีสติสัมปชัญญะได้ ก็ย่อมหลุดพ้นได้ เนิ่นช้าหรือไม่ขึ้นกับว่า ภาวนาพุทโธยังไงมากกว่า ถ้าภาวนาด้วยเอาแต่ให้จิตสงบตั้งมั่นเฉยๆ ไม่ยอมเจริญสติปัฏฐาน ก็เนิ่นช้าแน่ แต่ถ้าภาวนาเพื่อให้จิตตั้งมั่น แล้วเอาพุทโธเป็นเหมือนที่พักระหว่างเจริญปัฏฐาน ก็ไม่น่าจะเนิ่นช้า หลวงตาบัวก็ใช้พุทโธเป็นเครื่องมือภาวนา ตอนแรกก็พุทโธจนจิตตั้งมั่น แต่ไม่ได้เจริญสติปัฏฐาน จนหลวงปู่มั่นแก้ให้ ท่านก็ทิ้งพุทโธ แต่มาพบว่า ถ้าไม่บริกรรมพุทโธเอาไว้ จิตจะเผลอหลงได้ง่าย ท่านก็เลยเอาพุทโธเป็นวิหารธรรม แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า จะเอาแต่พุทโธอย่างเดียว พอจิตไปรู้อารมณ์อื่นก็ตามรู้ไป รู้เสร็จก็กลับมาพักที่พุทโธ ท่านทำอย่างนี้แล้วจิตตั้งมั่น-มีสติสัมปชัญญะได้ต่อเนื่อง ผลก็ออกมาอย่างที่เราทราบๆ กัน

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

ปัญหาของการทำในรูปแบบ

ผมคิดว่าปัญหาของพวกเรารวมทั้งผมเองคือ ทำตามรูปแบบแต่ผิดไม่ได้ผิดรูปแบบ แต่จิตมันมีลักษณะอาการที่ผิดไป คือแทนที่จะทำไปรู้ตัวไปบ้าง เผลอไปบ้าง ก็กลับไปทำแล้วกลายเป็นเพ่งไป จิตมันเลยแข็งๆ ทื่อๆ ไม่รู้ตัว การทำตามรูปแบบหรือทำสมถะ ไม่ใช่การเพ่งเอานะครับ แต่เป็นการตามรู้อย่างต่อเนื่อง การเดินจงกรม รูปแบบคืออิริยาบถเดิน จิตจะรู้กาย หรือรู้ว่าเผลอไป รู้แบบสบายๆ ไม่เพ่ง การเคาะนิ้ว รูปแบบคืออิริยาบถเคาะนิ้ว จิตจะรู้กาย หรือรู้ว่าเผลอไป รู้แบบสบายๆ ไม่เพ่ง การดูท้องพองยุบ รูปแบบคืออิริยาบถนั่ง จิตจะรู้กาย(รู้ท้องพองยุบ) หรือรู้ว่าเผลอไป รู้แบบสบายๆ ไม่เพ่ง สรุปว่า รูปแบบคือการฝึกรู้ด้วยความรู้สึกตัวภายใต้รูปแบบใดแบบหนึ่ง ไม่ใช่การเพ่งกายไม่ใช่การเพ่งจิต หรือจะพูดว่า ฝึกให้จิตเคยชินกับการรู้สึกตัวด้วยรูปแบบใดๆ เมื่อจิตเคยชินแล้ว จิตก็จะรู้สึกตัวได้ง่ายในชีวิตประจำวัน เช่นคนที่ฝึกตามรูปแบบเดินจงกรมจนเคยชินที่จะรู้สึกตัวในขณะเดิน เมื่ออยู่ในชีวิตประจำวันที่จะเผลอง่ายเผลอนาน พอร่างกายขยับเดินจิตก็จะรู้สึกตัวขึ้นเอง ทำให้การเผลอก็จะสั้นลง หรือทำให้รู้สึกตัวได้บ่อยขึ้นนั่นเอง คงพอจะช่วยให้เข้าใจต่อคำว่า ทำตามรูปแบบ ได้ชัดเจนขึ้นนะครับ

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

โอวาทเรื่องศรัทธา

พระพุทธเจ้าสำหรับคนในยุคนี้ ดูเหมือนจะห่างไกลกันไม่น้อย คงด้วยเหตุเพราะเรากำลังอยู่ในยุคหลังพระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพานมานานถึงสองพันห้าร้อยกว่าปีแล้ว จึงรู้สึกเหมือนพระพุทธองค์ท่านอยู่ไกลเกินกว่าจะจับต้องได้ แต่กับครูบาอาจารย์ที่สอนเราอยู่ ณ เวลานี้ มันเหมือนเป็นอะไรที่ใกล้ตัว-จับต้องได้ (สนับสนุนความเห็นพี่เอี้ยง) จนกว่าวันใดที่เราสามารถปฏิบัติตามครูบาอาจารย์จนถึงจุดที่พระพุทธองค์ได้ตรัสไว้ว่า… ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา วันนั้นเราก็จะหมดสิ้นความเคลือบแคลงต่อพระองค์ ต่อพระธรรมที่พระองค์ประกาศไว้ ตลอดจนครูบาอาจารย์ทั้งหลายที่สืบทอดพระธรรมกันต่อๆ มา ศรัทธาในตอนนั้นจะต่างจากก่อนหน้ามากมายนัก เป็นศรัทธาที่ไม่อาจจะมีสิ่งใดมาลดทอนลงไปได้ เป็นศรัทธาที่อยู่บนความเห็นชอบ และจะไม่เป็นความงมงายได้อีก

ความศรัทธาที่ยังไม่ได้เห็นจริงตามที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ จะยังเป็นศรัทธาที่สามารถถูกลดทอนได้ บ่อยครั้งที่เราเพียงแค่คิดถึงเรื่องบางเรื่องไปตามทิฏฐิของเราเอง จนถึงกับทำให้ศรัทธาที่มีต่อพระพุทธองค์ ต่อครูบาอาจารย์ ถึงกับพังครืนลงไป แต่อย่างไรก็ตาม ในการปฏิบัติภาวนาของเรา ก็ย่อมต้องอาศัยศรัทธาที่มีต่อครูบาอาจารย์ (พระสงฆ์)ไปพร้อมๆ กับศรัทธาในพระพุทธ พระธรรม จะอาศัยศรัทธาเฉพาะครูบาอาจารย์อย่างเดียวก็ไม่ได้ เพราะหากไม่มีความศรัทธาต่อพระพุทธ พระธรรม มาเป็นตัวถ่วงดุล (ในระยะแรก) แล้วเราเกิดไปเจอครูบาอาจารย์ที่สอนผิดเพี้ยนเข้า เราก็จะแยกแยะไม่ออกแล้วทำให้เราต้องเดินหลงทางไปอีกนาน ถ้าเรามีวิบากไม่ดีมา ก็ยากจะได้เจอะเจอและศรัทธาในครูบาอาจารย์ที่เป็นเพชรน้ำเอก ดังที่เห็นกันทุกวันนี้ มีบางคนได้มีโอกาสมีวาสนาเจอะเจอครูบาอาจารย์ที่เป็นเพชรน้ำเอก แต่กลับไม่ศรัทธา ก็เลยเสียโอกาสได้รับการอบรมในทางที่เหมาะที่ควรกับตัวเอง

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

การผิดศีลกับความหลุดพ้น

จิตที่มีศีลในระดับหนึ่งก็จะสามารถเจริญสมาธิเจริญปัญญาจนหลุดพ้นได้ ไม่ใช่ว่าวันนี้ทำผิดศีลแล้วจะไม่มีโอกาสหลุดพ้น หากมุ่งสู่ความหลุดพ้นต้องไม่ทำอนันตริยกรรม ศีลที่ผิดไปแล้วก็ตั้งใจสมาทานขึ้นใหม่ได้ แต่อนันตริยกรรมถ้าทำไปแล้ว ชาตินี้ก็หมดสิทธิ์หลุดพ้น ศีลที่ผิดไปแล้วก็ให้ถือเป็นบทเรียนและเตรียมรับวิบากจากการผิดศีลนั้นด้วยความมีสติสัมปชัญญะ อาการต่างๆ ที่เกิดตามมาหลังการผิดศีล ก็สามารถใช้เป็นเครื่องฝึกระลึกรู้ได้ แต่ต้องไม่กดข่ม ไม่แก้ไข ปล่อยให้เป็นไปตามที่มันเป็น แล้วเราก็หัดรู้หัดดูมันไป

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่