Dhammada on Android
available now on
Google Play Store
คำชี้แจง
    Dhammada.net เป็นเว็บไซต์ของกลุ่มลูกศิษย์ที่ภาวนาตามแนวดูจิตได้จัดทำกันเอง ไม่ได้เกี่ยวข้องกับทาง สวนสันติธรรม หรือ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช แต่อย่างใด     จึงขอชี้แจงเพื่อทำความเข้าใจให้ตรงกันกับข้อเท็จจริง     ขอแสดงความนับถือ     Dhammada.net

หมวดหมู่

เรื่องล่าสุด

Latest Clips

คลังเก็บ

วิปัสสนากรรมฐานคือการเรียนไตรลักษณ์

mp3 for download : วิปัสสนากรรมฐานคือการเรียนไตรลักษณ์

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์ : รู้ว่าอะไรเป็นทาง อะไรไม่ใช่ทาง คนที่ได้ “มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ” คือคนที่พ้นจากวิปัสนูฯแล้ว ถัดจากนั้นนะ เจริญวิปัสสนาได้เต็มที่แล้ว เรียกว่า “ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ” เราจะมีจิตที่ตั้งมั่นเป็นผู้รู้ผู้ดูนะ หลวงพ่อย่อมาง่ายๆ “ให้มีสติ รู้รูปรู้นาม รู้กายรู้ใจ ตามความเป็นจริง” ตามความเป็นจริงก็คือไม่แทรกแซง “มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง รู้ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง”

ถ้าเรารู้กายรู้ใจอย่างที่เขาเป็น คือมันเป็นไตรลักษณ์ แต่รู้ด้วยจิตที่ตั้งมั่นเป็นกลาง ไม่อินไป ไม่หลงเข้าไปเพ่ง ไม่หลงเผลอไปคิด เป็นแค่ผู้รู้ผู้ดูสบายๆ ตั้งมั่นอยู่ไม่ไหลไป เป็นกลางด้วย สภาวะอะไรเกิดขึ้นก็เป็นกลาง สุขทุกข์ดีชั่วทั้งหลายเสมอกันหมดเลย เพราะสุขทุกข์ดีชั่วแสดงไตรลักษณ์เท่าๆกัน เราจะเรียนไตรลักษณ์นะ

เพราะฉะนั้นวิปัสสนากรรมฐานนี่น่ะ มุ่งเรียนให้เห็นความเป็นไตรลักษณ์ของรูปธรรมนามธรรม ไม่ใช่เรียนเอาดีเอาสุขเอาสงบ ถ้าเรียนเอาดีเอาสุขเอาสงบ นั่นคือสมถกรรมฐาน จิตไม่ดีทำให้ดี จิตไม่สุขทำให้สุข จิตไม่สงบทำให้สงบ นั่นคือสมถะ

ส่วนวิปัสสนานั้น ดีก็ได้ เลวก็ได้ สุขก็ได้ ทุกข์ก็ได้ เสมอกัน เพราะเราจะเรียนไตรลักษณ์ สุขก็ไม่เที่ยง ทุกข์ก็ไม่เที่ยง ดีก็ไม่เที่ยง ชั่วก็ไม่เที่ยง มันเสมอกันด้วยความเป็นไตรลักษณ์

เราเป็นแค่คนดู เราเรียนจนกระทั่งวันหนึ่งเราเห็นเลย ทุกสิ่งทุกอย่างที่ปรากฎขึ้นมานั้น เสมอกันด้วยความเป็นไตรลักษณ์ ใจจะหมดความดิ้นรนนะ เพราะเห็นทุกอย่างเท่าเทียมกัน สุขกับทุกข์เท่ากัน ดีกับชั่วเท่ากัน จิตจะไม่ปรุงต่อ รู้แล้วจบลงที่รู้ รู้สักว่ารู้สักว่าเห็น

พวกเราชอบพูดคำว่าสักว่ารู้ว่าเห็น พวกเราไม่มีจริงหรอก กว่าจะสักว่ารู้ว่าเห็นนะ เกือบจะเกิดอริยมรรคแล้ว ตอนที่เตาะแตะอยู่อย่างนี้ ยังไม่ใช่สักว่ารู้ว่าเห็นหรอก เจอสุขก็ชอบ เจอทุกข์ก็เกลียดนะ วันนี้ไม่มีสติเลย ท้อแท้ใจ วันนี้สติเกิดบ่อย ซู่ซ่าๆเลยใช่มั้ย ดีใจ

เพราะฉะนั้นกว่าจะเป็นกลางได้นะ ปัญญาต้องอย่างยิ่งเลย เห็นเลย เห็นซ้ำแล้วซ้ำอีกว่าทุกอย่างนั้นมันชั่วคราว สุขก็ชั่วคราว ทุกข์ก็ชั่วคราว ดีก็ชั่วคราว ชั่วก็ชั่วคราว ถ้าเห็นทุกสิ่งทุกอย่างเสมอกันไปหมดนะ จิตจะไม่ดิ้นรนต่อ เห็นด้วยปัญญาอันยิ่ง ตัวนี้เรียกว่า “สังขารุเบกขาญาณ” นะ เป็นวิปัสสนาญาณตัวที่ ๙


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี

แสดงธรรมที่ วัดสวนสันติธรรม
เมื่อวันอาทิตย์ ที่ ๑๐ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๕๔

CD สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๔๑
ไฟล์ 540710
ระหว่างนาทีที่ ๒๔ วินาทีที่ ๒๒ ถึง นาทีที่ ๒๗ วินาทีที่ ๓

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

เมื่อพ้นจากวิปัสนูฯแล้ว จะเจริญวิปัสสนาได้เต็มที่

mp3 for download : เมื่อพ้นจากวิปัสนูฯแล้ว จะเจริญวิปัสสนาได้เต็มที่

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์ : วิปัสนูฯ (วิปัสนูปกิเลส – ผู้ถอด)เกิดจากความฟุ้งซ่าน หรือส่งจิตออกนอกนั่นเอง ถ้าเมื่อไหร่มีสติรู้ทันว่าฟุ้งซ่าน ความฟุ้งซ่านดับอัตโนมัติ เพราะความฟุ้งซ่านเป็นกิเลสสู้สติไม่ได้ สติเกิดเมื่อไหร่กิเลสดับเมื่อนั้น เพราะฉะนั้นถ้าเมื่อไหร่รู้ทันว่าจิตฟุ้งออกไปนะ ฟุ้งไปอยู่กับความสว่างเนี่ย ความฟุ้งซ่านจะดับนะ จิตจะทวนกระแสเข้ามาหากายหายใจของเราเอง ภาวะแห่งความรู้ตื่นเบิกบานก็จะกลับมาอีก

เนี่ยพอเราฝึกไปจนชำนิชำนาญผ่านตัวนี้ได้ เราจะรู้ว่าอันนี้เป็นวิปัสสนูปฯ ไม่ใช่ทาง ทางคือต้องมีจิตตั้งมั่น ที่หลวงพ่อบอกว่า “จิตถึงฐาน” “จิตถึงฐาน” น่ะนะ คือจิตตั้งมั่นเป็นผู้รู้ผู้ดูได้จริงๆ ไม่งั้นจิตไม่ถึงฐาน จิตไปอยู่ข้างหน้า ไปอยู่กับความว่างความสว่าง อันนั้นเดินต่อไม่ได้ ไม่ใช่ทาง ก็รู้เลยว่าจุดที่เป็นทางนี่นะ จิตต้องตั้งมั่นเป็นผู้รู้ผู้ดู เห็นปรากฎการณ์ทั้งหลายเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่หยุดนิ่ง ถ้าปรากฎการณ์ทั้งหลายหยุดนิ่ง นี่เป็นสมถะแล้ว จิตเป็นหนึ่งอารมณ์เป็นหนึ่ง ปรากฏการณ์ทั้งหลายเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง จิตเป็นผู้รู้ผู้ดูอย่างสบายๆ จิตเบา จิตนุ่มนวล อ่อนโยน คล่องแคล่ว ว่องไว แต่ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่ไหลไป ตั้งมั่นเป็นคนดูสบายๆ เหมือนเรานั่งดูเขาเล่นกีฬา ดูอย่างสบายๆ ไม่ลงไปคลุกกับเขานะ ไม่อินกับเขา ดูสบายๆ

พอมาถึงตรงนี้นะ มีธรรมะอยู่หมวดหนึ่ง ชื่อ “วิสุทธิ” ใครเคยได้อ่านบ้าง “วิสุทธิ ๗” ธรรมะเรื่องวิสุทธิ ๗ นี่นะอยู่ในพระสูตรที่โดดเด่นเป็นหนึ่งเลยนะ สูตรหนึ่งเลย คือ “รถวินีตสูตร” (อ่าน รถวินีตสูตร – ผู้ถอด) “รถ ๗ ผลัด” รถ ๗ ผลัดก็คือวิสุทธิ ๗ ประการนั่นเอง
คนไหนที่ผ่านวิปัสนูฯไปแล้วนะ รู้ว่าวิปัสนูฯไม่ใช่ทาง จิตตั้งมั่นเป็นผู้รู้ผู้ดูเห็นรูปธรรมนามธรรมเคลื่อนไหวเปลี่นยแปลงเกิดดับได้ ตรงนี้ถ้าเทียบในวิสุทธิ ๗ นะ ก็ได้วิสุทธิที่ชื่อว่า “มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ” ชื่อยาวเป็นปี๊บเลยนะ

“มัคคามัคคะ” มาจากอะไร มาจากคำว่า มรรค กับ อมรรค มรรค อมรรค, มรรค อมรรค จะออกเสียงเป็นคำสนธิ จะออกเสียงกลายเป็นมัคคา มัคคามัคคะ มรรค กับ อมรรค รู้ว่าอะไรเป็นทาง อะไรไม่ใช่ทาง คนที่ได้ “มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ” คือคนที่พ้นจากวิปัสนูฯแล้ว ถัดจากนั้นนะ เจริญวิปัสสนาได้เต็มที่แล้ว เรียกว่า “ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ”


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี

แสดงธรรมที่ วัดสวนสันติธรรม
เมื่อวันอาทิตย์ ที่ ๑๐ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๕๔

CD สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๔๑
ไฟล์ 540710
ระหว่างนาทีที่ ๒๔ วินาทีที่ ๒๒ ถึง นาทีที่ ๒๗ วินาทีที่ ๓

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

วิสุทธิ ๗ ประการ

mp 3 (for download) : วิสุทธิ ๗

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์ : สมถะดีมั้ย ดี เหมือนบันไดขั้นแรกๆ แต่ทำอยู่แค่สมถะไม่ขึ้นเจริญปัญญา ไม่ได้เรื่องเลย ทำไม่ถูกแล้ว ไม่มีสมถะเลยก็คือ ไม่มีบันไดขั้นแรกๆเลย ก็ไปยาก จะขึ้นบันไดขั้นที่ ๓ เลยทำได้มั้ย ได้ ถ้าขั้นมันไม่ใหญ่มาก แต่ขึ้นสบายมั้ย เสี่ยงมั้ย ขึ้นไม่สบาย เสี่ยง ถ้าเดินไปตามลำดับบันไดที่พระพุทธเจ้าวางไว้ ไม่ยาก มันจะไม่ยากเกินไป

บันไดของท่านนะ ถ้าซอยออกไปหยาบๆก็มี ๓ ขั้น แต่ละขั้นยาวหน่อย ขั้นศีลขั้นสมาธิเท่าๆกันนะ แต่ขั้นหลังๆเนี่ย จะต้องเขย่งอย่างแรงเลย พระสารีบุตรท่านมาแยกเป็นบันได ๗ ขั้น เป็นวิสุทธิ ๗ อย่าง “สีลวิสุทธิ” เรื่องศีล “จิตตวิสุทธิ” คือเรื่องฝึกจิตให้มีสมาธิ ถัดจากนั้นอีก ๕ ขั้นเป็นเรื่องของการเจริญปัญญา ท่านซอยการเจริญปัญญาออกไปอีก ช่วยให้เราภาวนาง่ายขึ้น

เริ่ม(ตั้ง)แต่“ทิฏฐิวิสุทธิ” ทิฏฐิวิสุทธิเป็นตัวเจริญปัญญาตัวแรกเลย ทิฏฐิวิสุทธิคือเรียนรู้มีทิฏฐิมีความเห็นที่ถูกต้อง ว่าตัวเราไม่มี เป็นความเห็นนะยังไม่ใช่การรู้จริง  ตัวเราไม่มี มีแต่รูปกับนาม ถ้าแยกรูปแยกนามได้ เรียกว่ามีทิฏฐิวิสุทธิ งั้นพวกเราที่แยกรูปแยกนามได้เนี่ยนะ บันได ๗ ขั้นเนี่ย เรามาอยู่ในขั้นที่ ๓ แล้ว แยกรูปนามได้เรียกว่าทิฏฐิวิสุทธิ

ต่อมาเรารู้อีกว่า รูปธรรมนามธรรมทั้งหลายเนี่ย มันมีเหตุมันถึงจะเกิด ไม่ใช่ลอยๆมาเกิดหรอก แล้วเกิดแล้วพอหมดเหตุมันก็หายไป ไม่สงสัยในรูปธรรมนามธรรมทั้งหลายเลย รู้ว่ามันมาจากเหตุ ถ้าหมดเหตุมันก็หายไป รู้อย่างนี้นะ รู้ด้วยการศึกษาเปรียบเทียบเอา ว่ารูปแต่ก่อนกับรูปเดี๋ยวนี้ไม่เหมือนกัน นามแต่ก่อนกับนามเดี๋ยวนี้ไม่เหมือนกัน เหตุมันต่างกัน อันนี้ขึ้นกระไดมาอีกอันนะชื่อ“กังขาวิตรณวิสุทธิ” หมดความสงสัยในการเกิดของรูปนาม มันเป็นไตรลักษณ์ แต่มันจะเห็นไตรลักษณ์ด้วยการคิด

ถัดจากนั้นมันจะถึง“มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ” รู้ว่าอะไรเป็นทางอะไรไม่ใช่ทาง ตรงที่รู้ว่าอะไรเป็นทางอะไรไม่ใช่ทางเนี่ย ขึ้นวิปัสสนาไปแล้วนะ แล้วผ่านวิปัสสนูปกิเลสไปแล้ว เนี่ยตรงนี้ถ้าแยกด้วยญาณ ๑๖ นะ พระรุ่นหลังมาแยกด้วยญาณ ๑๖ เลย แยกตรงนี้ละเอียดออกไปอีก เป็นญาณอีกเยอะเลย พระสารีบุตรมาแยกขึ้นมา ทิฏฐิวิสุทธิ กังขาวิตรณวิสุทธิ มัคคามัคค มรรคหรืออมรรค มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ อะไรเป็นมรรคอะไรไม่ใช่มรรค

สิ่งที่เป็นมรรคคือการที่มีสติรู้กายรู้ใจ รู้รูปนามตามความเป็นจริง ด้วยจิตตั้งมั่นเป็นกลาง ถ้าจิตไม่ตั้งมั่น จิตไม่เป็นกลาง วิปัสสนูปกิเลสจะแทรก งั้นถ้าเมื่อไหร่เกิดวิปัสสนูฯ แล้วจิตตั้งมั่นถึงฐานขึ้นเมื่อไหร่นะ วิปัสสนูฯหายเลย วิปัสสนูฯเลยมีชื่ออีกชื่อนึงว่า ธัมมุทธัจจะ ธรรมะ(กับ)อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่านในธรรมะ ๑๐ ประการ

พวกเราจำนวนมากเลยที่มาถึงตรงนี้ ที่เราภาวนาดูจิตดูใจแล้วมันสว่างว่างไปอยู่ข้างหน้า ใครเคยเป็นที่มันไปว่างสว่างอยู่ข้างหน้า แล้วหลวงพ่อบอก รู้มั้ยจิตเคลื่อนออกไปอยู่กับแสงสว่าง ไปอยู่กับความว่าง ไปอยู่กับความสุขความสบายข้างหน้า ตรงที่พวกเรารู้ทันตัวนี้นะ ตัวนี้เราได้มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ รู้แล้วถ้าไหลออกนอกอย่างนี้ไม่ใช่ทาง ถ้าตั้งมั่นอยู่รู้รูปนามอยู่ด้วยจิตที่ตั้งมั่นอยู่นี้เป็นทาง

ถัดจากนั้นก็เป็น “ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ” ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิคือการทำวิปัสสนานั่นเอง โดยที่พ้นวิปัสสนูมาแล้ว ก็มีสติรู้รูปนามตามความเป็นจริง ด้วยจิตตั้งมั่นและเป็นกลาง เนี่ยรู้ไปเรื่อย ในโสฬสญาณท่านก็ซอยไปถี่ยิบเลย พอเห็นความจริงแรกๆก็จะเกิดความรู้สึกมันน่ากลัว เกิดน่ากลัว เกิดรู้สึกว่าไร้สาระ เกิดความรู้สึกเบื่อ พวกเราหลายคนที่ภาวนาแล้วรู้สึกมั้ย ธาตุขันธ์ชีวิตนี้น่ากลัว ธาตุขันธ์ชีวิตนี้หาสาระแก่นสารไม่ได้ ธาตุขันธ์ชีวิตนี้น่าเบื่อ นี่เรากระเถิบขึ้นมาตั้งเยอะแล้วนะ ไม่่ใช่กระไดขั้นแรกๆแล้วนะ

เนี่ยฝึกมาเรื่อยนะ สุดท้ายก็เกิด”ญาณทัสสนวิสุทธิ” เกิดมรรคเกิดผลขึ้นมา เนี่ยเดินทางเดินถ้าย่อๆนะ ก็เป็นศีลสมาธิปัญญา ถ้าขยายปัญญาออกไป ๕ ส่วน ศีลสมาธิแล้วอีกปัญญาเป็น ๕ (รวม)เป็น ๗ ก็เป็นวิสุทธิ ธรรมะชื่อวิสุทธิ ๗ ประการ เนี่ยพระสารีบุตรท่านขยายขึ้นมา แล้วพระรุ่นหลังมาขยายออกไปอีกเป็นญาณ ๑๖ โสฬสญาณ โสฬสญาณเนี่ยเป็นส่วนของการเจริญปัญญา

งั้นศีลสมาธิต้องมีก่อน บางคนไปเรียนโสฬสญาณแล้วเมาเลย ลืมเรื่องศีลกับการฝึกจิต ลืมศีลสิกขาจิตตสิกขา ลืมสีลวิสุทธิจิตตวิสุทธิ คิดว่าการปฏิบัติไม่มีอะไร หาทางแยกรูปนามอะไรต่ออะไร คิดเอาเองเลย จิตไม่ตั้งมั่นมันไม่แยกหรอก งั้นสีลวิสุทธิก็คือการศึกษาเรื่องศีล ศีลสิกขา จิตตวิสุทธิก็คือจิตตสิกขา อีก ๕ ตัวของวิสุทธิคือปัญญาสิกขา ๕ ตัวนี้มาขยายออกไปเป็น ๑๖ ตัวเรียกโสฬสญาณ

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี
แสดงธรรมเมื่อ วันศุกร์ที่ ๑ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๕๕ ก่อนฉันเช้า


CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๔๕
Track: ๑๙
File: 550601.mp3
ระหว่างนาทีที่ ๒๑ วินาทีที่ ๔๔ ถึง นาทีที่ ๒๘ วินาทีที่ ๒

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่