Dhammada on Android
available now on
Google Play Store
คำชี้แจง
    Dhammada.net เป็นเว็บไซต์ของกลุ่มลูกศิษย์ที่ภาวนาตามแนวดูจิตได้จัดทำกันเอง ไม่ได้เกี่ยวข้องกับทาง สวนสันติธรรม หรือ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช แต่อย่างใด     จึงขอชี้แจงเพื่อทำความเข้าใจให้ตรงกันกับข้อเท็จจริง     ขอแสดงความนับถือ     Dhammada.net

หมวดหมู่

เรื่องล่าสุด

Latest Clips

คลังเก็บ

Video Clips : เรียนกรรมฐานอย่าหวังพึ่งคนอื่น

หลวงพ่อปราโมทย์ : เรียนกรรมฐานอย่าหวังพึ่งคนอื่น ส่วนมากชอบอ้างว่ากัลยาณมิตรสอนอย่างนั้นอย่างนี้ ปัญหาก็คือ เราไม่รู้หรอกว่าใครคือกัลยาณมิตร

อย่างไปเรียนกับครูบาอาจารย์ กระทั่งหลวงพ่อปราโมทย์ รู้ได้ไงว่าเป็นกัลยาณมิตร เราเอาภูมิอะไรมาตัดสินว่าคนนี้ถูกคนนี้ไม่ถูก สิ่งที่จะช่วยเราได้มากคือโยนิโสมนสิการ พระพุทธเจ้าเคยสอนว่ากัลยาณมิตรเป็นทั้งหมดของอริยมรรค แต่สอนอีกที่นึงท่านบอกว่า โยนิโสมนสิการเป็นทั้งหมดของอริยมรรค หมายถึง ถ้ามีโยนิโสมนสิการก็จะได้มรรคได้ผลได้ หรือมี กัลยาณมิตรที่แท้จริงก็จะได้มรรคได้ผลได้

คนสมัยพุทธกาลมีกัลยาณมิตร มีพระพุทธเจ้าเป็นกัลยาณมิตร มีพระอรหันตสาวก ที่ท่านรับรอง มาถึงยุคเรานี้ อย่าหวังพึ่งกัลยาณมิตร เราไม่รู้ว่าใครคือกัลยาณมิตรตัวจริง เราจะเชื่อเอาก็จะงมงายนะเอาชีวิตไปฝากไว้กับคนอื่นไม่ได้อย่างเด็ดขาดเลย

สิ่งที่จะช่วยเราได้มากคือ โยนิโสมนสิการ คำว่าโยนิโสมนสิการคือความแยบคายในการสังเกตเอา เช่นถ้าเราภาวนาแล้วจิตสว่างว่างโล่ง อยู่เป็นเดือนๆ ปีๆ เราต้องรู้แล้วว่ามันผิด เพราะอะไร พระพุทธเจ้าสอนว่ามันไม่เที่ยง ทำไมมันเที่ยง ท่านสอนว่ามันทุกข์ ทำไมมันสุข ท่านสอนว่าเป็นอนัตตาบังคับไม่ได้ นี่เหมือนมันบังคับได้ กูเก่งๆ อยู่ซะอีก ถ้ามันฝืนมันทวนกับคำสอนของพระพุทธเจ้า เราต้องรู้แล้วว่ามันผิด ต้องคิดพิจารณาเทียบเคียงเข้ากับคำสอนของพระพุทธเจ้า ท่านสอนให้เห็นความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ของกาย ของเวทนา ของจิตที่ไปรู้เข้า ต้องดูเพื่อให้เห็นไตรลักษณ์ ไม่ใช่ดูเพื่อเอาชนะขันธ์ หรือถือศีลแล้วไปบลัฟคนอื่นว่าคนอื่นไม่มีศีล อันนี้ไม่ใช่การถือศีลที่ถูกแล้ว เราต้องสำรวจตัวเองได้

โยนิโสมนสิการ ก็คือการตรวจสอบตัวเองด้วยคำสอนของพระพุทธเจ้า สิ่งนี้แหละสำคัญที่สุดเลย ต้องเรียนว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร คำสอนหลักของพระพุทธเจ้าก็อยู่ในเรื่องของอริยสัจสี่ ในอริยสัจสี่ มีเรื่องทุกข์กับสมุทัยเป็นฝ่ายโลก นิโรธกับมรรคเป็นฝ่ายที่จะพ้นจากโลก พ้นจากทุกข์ มีเหตุกับผล ทำเหตุอย่างนี้ได้ผลเป็นทุกข์ ทำเหตุอย่างนี้ได้ความพ้นทุกข์ หน้าที่ต่อทุกข์ อะไรคือทุกข์ ต้องรู้ สิ่งที่เรียกว่าทุกข์ก็คือขันธ์ห้านั่นเอง กายใจเรานี่เอง

หน้าที่ต่อทุกข์คือรู้อย่างที่มันเป็น ไม่ใช่ละ ถ้าเราภาวนาแล้วเราพยายามละทุกข์ เรามีโยนิโสมนสิการเราก็รู้แล้วว่าทำผิดแล้วล่ะ แทนที่เราจะรู้ทุกข์อย่างที่มันเป็น รู้กายอย่างที่กายเป็น รู้ใจอย่างที่ใจเป็น เราก็พยายามไปดัดแปลง แสดงว่าเราออกนอกทางแล้ว ความสังเกตจะช่วยเราได้ดีที่สุดเลย ในกรอบคำสอนของพระพุทธเจ้า สมุทัยให้ละ อะไรเป็นสมุทัย สมุทัยคือความอยาก นั่นเอง ให้ละอย่าไปเชื่อมันอย่าไปตามมันไป นิโรธ นิพานทำให้แจ้ง มรรคทำให้เจริญ มรรคย่อลงมาก็คือศีล สมาธิ ปัญญา คือทำสิ่งที่หลวงพ่อสอนวันนี้แหละ ศีล สมาธิ ปัญญาก็เจริญขึ้น สุดท้ายอริยมรรคเกิด แจ้งนิพพาน แจ้งนิโรธ ทุกข์ก็พ้นไป

อย่าเชื่อกัลยานมิตรนะ ใช้โยนิโสมนสิการให้มากขึ้นหน่อย พึ่งตัวเองให้เยอะหน่อย ว่างๆอ่านพระไตรปิฎกบ้าง อ่านพระวินัย กับพระสูตร นะ อภิธรรมถ้าไม่ได้เรียนอ่านไม่รู้เรื่อง อภิธรรมเป็นการแยกแยะสภาวะธรรม รู้กระบวนการทำงานของสภาวะธรรมต่างๆ รู้ที่มาที่ไป รู้เหตุรู้ผล ชึ่งเราภาวนาแล้วเราจะเห็นอภิธรรม ภาวนาเอาแล้วจะเห็น อ่านเท่าที่อ่านได้ อ่านพระวินัย กับพระสูตรดู เราจะได้แม่น ไม่ใช่ใครเขาพูดอะไรก็เชื่อๆไปหมดนะ สังเกตเอา เรียนหลักให้แม่นแล้วสังเกตเอา

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี
แสดงธรรมที่‏ บริษัท เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน)
เมื่อวันอังคารที่ ๒๖ เดือนพฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๖
ช่วงเวลา ชั่วโมงที่ ๑ นาทีที่ ๑ วินาทีที่ ๘ ถึง ชั่วโมงที่ ๑ นาทีที่ ๖ วินาทีที่ ๔๕

ขอขอบคุณ คุณ Janjira Chaisunee

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

V-Clip : ทำอย่างไรให้มีโยนิโสมนสิการ

ทำอย่างไรให้มีโยนิโสมนสิการ ?

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

ต้องเลือกกรรมฐานที่เหมาะกับตัวเอง

mp 3 (for download) : ต้องเลือกกรรมฐานที่เหมาะกับตัวเอง

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงปู่ดูลย์ อตุโล

หลวงปู่ดูลย์ อตุโล

หลวงพ่อปราโมทย์ : เราไม่รู้หรอกว่ากรรมฐานอะไรที่เหมาะกับเรา หลวงพ่อเคยเห็นครูบาอาจารย์ที่รู้คือหลวงปู่ดูลย์ หลวงปู่ดูลย์จะสอนลูกศิษย์โดยจำแนก แต่ท่านไม่สามารถตอบโชะๆแบบพระพุทธเจ้านะว่าทำอันนี้สิทำอย่างนี้สิ เ ราไปเรียนกรรมฐานกับท่านนะ ท่านจะนั่งหลับตาเงียบๆไปร่วมชั่วโมงแหล่ะ แล้วท่านลืมตาท่านสอน ถ้าเราไม่ทำอย่างที่ท่านสอนนะ ไม่ได้ผลหรอก ยังไม่เคยเห็นครูบาอาจารย์องค์ที่สอนที่เป็นแบบนี้ อาจจะมีนะ แต่ไม่มีที่เรารู้จัก

งั้นถ้าเราไม่มีจะทำไง สิ่งที่จะช่วยเราได้เราขาดกัลยาณมิตร เราใช้โยนิโสมนสิการให้มาก แยบคายในการสังเกต ถ้าทำอะไรแล้วสติเกิดบ่อยก็ทำอันนั้นแหล่ะ ทำอะไรแล้วอกุศลเสื่อมไปกุศลเจริญขึ้นทำอันนั้นแหล่ะ อย่างถ้าเราปฏิบัติแล้วศีลของเราดีขึ้นเรื่อยๆ เออนี่ดีกับเรา

เราปฏิบัติแล้วจิตใจอยู่กับเนื้อกับตัว จิตใจเคยแต่หนีไปตลอดไม่เคยรู้เลยว่าจิตหนีไป มาภาวนาแล้วจิตใจอยู่กับเนื้อกับตัวรู้ทันแล้วจิตหลงไปก็รู้นะ เอออันนี้เหมาะกับเราแล้ว ไม่เคยแยกรูปแยกนามได้นะ มาปฏิบัติแบบนี้แยกรูปแยกนามได้ เอออันนี้เหมาะกับเราแล้ว

เราดูที่ผลของการปฏิบัตินะดูว่าสู้กิเลสไหวมั้ย กุศลเจริญมั้ยอกุศลเสื่อมลงไปมั้ย สำรวจตัวเองกรรมฐานอะไรที่พอเหมาะพอควรกับเราแล้วก็เลือกเอา อย่าไปเลียนแบบเพื่อนนะ เห็นเค้าส่งการบ้าน โห น่าจะดี

เมื่อก่อนมีนะ ฟังซีดีฟังคนนี้เค้าถามหลวงพ่อบอกให้ไปทำงี้สิ เอาไปทำ อีีกวันมาฟังอีกหลวงพ่อตอบอีกคนนึงให้ทำงี้สิ เอาไปทำอีก นี่นักทำนะทำสารพัดวิธีไม่ได้ผลซักวิธีเลย เปลี่ยนกรรมฐานไปรายวันนะไม่สำรวจตัวเองจะเลียนแบบของคนอื่น งั้นต่อไปซีดีต้องปั๊มข้างหน้านะ กรรมฐานแต่ละอย่างเนี่ยเป็นความสามารถเฉพาะตัวห้ามเลียนแบบ เนี้ยเอาไปทำหมดทุกอย่าง  ไม่ได้ผลหรอก

ต้องดูตัวเองนะ ทำอะไรแล้วอกุศลเสื่อมไป ทำอะไรแล้วกุศลเจริญขึ้นเอาอันนั้นแหล่ะ พากเพียรไป พอรู้ทางรู้สิ่งที่เหมาะที่ควรแก่เราแล้วนะ ไม่หลงไม่ลืมไป พากเพียรมีสติ รู้รูปนามอันนั้นแหล่ะ รู้ด้วยจิตที่ตั้งมั่น รู้ด้วยจิตที่เป็นกลาง

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี
แสดงธรรมเมื่อ วันศุกร์ที่ ๒ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๔ ก่อนฉันเช้า


CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๔๑
Track: ๑๗
File: 540902.mp3
ระหว่างนาทีที่ ๒๓ วินาทีที่ ๓ ถึง นาทีที่ ๒๕ วินาทีที่ ๓๖

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

ต้องรู้ตัวเอง กรรมฐานแบบไหนเหมาะกับตัวเรา

mp 3 (for download) : ต้องรู้ตัวเอง กรรมฐานแบบไหนเหมาะกับตัวเรา

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ต้องรู้ตัวเอง กรรมฐานแบบไหนเหมาะกับตัวเรา

ต้องรู้ตัวเอง กรรมฐานแบบไหนเหมาะกับตัวเรา

หลวงพ่อปราโมทย์ : งั้นเราต้องใช้อะไรช่วย ใช้โยนิโสมนสิการช่วย สังเกตตัวเองเอากรรมฐานอะไรที่เหมาะกับเรา อย่างหลวงพ่อสอนสังเกตมั้ยหลวงพ่อไม่ได้สอนบอกว่า กรรมฐานต้องแบบนี้ต้องแบบนี้ นึกออกมั้ย จะสอนหลักให้นะเสร็จแล้วเราต้องไปสังเกตเอาว่าเราใช้กรรมฐานอะไรแล้วเหมาะกับตัวเราเอง ทำแบบไหนจิตเราจะสงบได้สมถะกรรมฐาน หลวงพ่อสอนหลักให้ว่าถ้าจะทำสมถะกรรมฐานนะ ศีลต้องมีนะไม่มีไม่ได้ ต้องมีศีลรองรับไว้ก่อน ต้องรู้จักเลือกอารมณ์ที่ว่าอยู่กับอารมณ์อันนั้นแล้วจิตใจมีความสุข อารมณ์นั้นต้องไม่ยั่วกิเลส นี่อยู่อย่างมีความสุขแต่อยู่กับกิเลสอย่างนั้นใช้ไม่ได้ น้อมจิตไปอยู่ในอารมณ์​อันเดียว รู้ไปอย่างสบายๆ เคล็ดลับอยู่ที่สบายๆ

สอนหลัก ส่วนพวกเราก็ต้องไปดูเอาเอง คนนี้ไปดูไฟดูด้วยใจที่สบายๆ ถือศีลไว้ก่อนแล้วก็ไปดูไฟ ดูด้วยใจสบาย ดูแล้วชอบเห็นไฟนี้ชอบ ความจริงคนจำนวนมากชอบดูไฟนะ ยิ่งไฟไหม้นี่ชอบมากเลย พวกนี้ควรจะหัดกสิณไฟไว้นะ ใครเวลาไฟไหม้ชอบไปดูมีมั้ย ในห้องนี้มีมั้ย ยกมือให้หลวงพ่อดูซิ ไม่มีเลยเหรอ แปลก เห็นเวลาไฟไหม้ทีคนแน้นแน่นชอบดูไฟ ดูไฟมันสะบัดนะ ทำกสิณไฟก็ดูเปลวไฟนะมันไหวๆ มันจะเร้าใจสนใจ ถ้าใจชอบนะใจก็จดจ่อมีความสุข บางคนไม่ชอบดูไฟ ไปดูอย่างอื่น อย่างอาจารย์มหาวิบูลย์อยู่แม่สอด แรกๆดูไฟนะเล่นกสิณไฟ ทำกสิณไฟไว้วันนึงนะนั่งไปนั่งไป นั่งหลับตาเนี่ย โหวันนี้กสิณดีจังเลยนะได้กลิ่นไฟไหม้แล้วก็ร้อนขึ้นเรื่อยๆจนเอ่ะใจลืมตานะ ไฟกำลังจะไหม้กุฏิแล้วเทียนมันล้มไปนะ หลัังจากนั้นท่านเปลี่ยนเป็นกสิณน้ำ ท่านเลยเก่งกสิณน้ำ หลวงปู่คำพันธ์ ใครเคยได้ยินชื่อหลวงปู่คำพันธ์ วัดธาตุมหาชัย เก่งปฐวีกสิณเก่งกสิณดิน

เห็นมั้ยครูบาอาจารย์แต่ละองค์นะ ลูกศิษย์อาจารย์เดียวกันแล้วนะ ครูบาอาจารย์ลงมาในรายละเอียดการปฏิบัติไม่เหมือนกันหรอก ต้องไปสำรวจตัวเองนะว่ากรรมฐานอะไรแล้วเหมาะกับตัวเอง อยู่แล้วมีความสุข อยู่แล้วรู้สึกตัวมีความสุขอยู่แล้วไม่ยั่วกิเลส ก็อยู่กับอารมณ์อันนั้นแหล่ะ ก็จะได้สมาธิได้สมถะกรรมฐาน นั้นหลวงพ่อจะสอนหลักนะ พวกเราต้องไปดูเอาเองว่าเราใช้กรรมฐานอะไรแล้วเหมาะกับตัวเอง อย่าเที่ยวเชื่อคนง่ายนะและอย่าตามอาจารย์​ หลวงพ่อทำอานาปานสติ ไม่ใช่ทุกคนต้องทำสมถะด้วยอานาปานสติ ไม่ใช่ หลวงพ่อเจริญวิปัสสนาโดยใช้จิตตานุปัสสนา ไม่ใช่ทุกคนต้องทำจิตตานุปัสสนา

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี

CD: แสดงธรรมเทศนา สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๔๑
File: 540820
ระหว่างนาทีที่ ๒๐ วินาทีที่ ๑๕ ถึงนาทีที่ ๒๓ วินาทีที่ ๓๐

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

วิธีวัดผลการภาวนาด้วยตัวเอง

mp3 (for download): วิธีสังเกตผลของการภาวนาด้วยตัวเอง

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


วิธีวัดผลการภาวนาด้วยตัวเอง

วิธีวัดผลการภาวนาด้วยตัวเอง

โยม : มีคำถามฝากไว้ว่า มีข้อสังเกตอย่างไรครับว่า เวลาที่เราภาวนา เราปฏิบัติอยู่กับตัวเองนี้ อย่างไรถึงจะเป็นการบ่งบอกว่าเราปฏิบัติไม่ถูกต้องอยู่ หรือว่าจะต้องทำอย่างไร อย่างเช่นปฏิบัติแล้วมันเครียด มันอึดอัด ต้องแก้อย่างไร

หลวงพ่อปราโมทย์ : ก็ดูเอานะ จะสุดโต่งไปสู่สองฝั่งนั่นเอง เห็นในหนังสือเล่มหลังก็มีแต่เรื่องสองข้างนี้ ไปหาอ่านเอาก็แล้วกัน

ตัวสำคัญมากเลยนะที่ช่วยเราได้ คือ โยนิโสมนสิการ ความแยบคายในการสังเกตตนเอง ตัวนี้จำเป็นมากเลย บางคนไม่มีโยนิโสมนสิการนะ ภาวนาไม่ได้ดีหรอก หรือไม่ก็โง่งมงายไปเลยนะ เชื่ออาจารย์แล้วก็อาจจะหลงตามอาจารย์ไปเลยก็ได้

ตัวโยนิโสมนสิการคือการมีความแยบคายในการสังเกตในการพิจารณาสิ่งที่ปฏิบัติอยู่ ว่ามันนอกลู่นอกทางหรือเปล่า มันสุดโต่งไปข้างย่อหย่อน หรือสุดโต่งไปข้างตึงเครียดเกินไปมั้ย สังเกตเอา แล้วก็วัดผลของตัวเองเป็นช่วงๆไปนะ ว่าศีลสมาธิปัญญาของเราดีขึ้นมั้ย อกุศลครอบงำจิตได้น้อยลงมั้ย กุศลเจริญขึ้นมั้ย ต้องคอยวัดตัวเองอยู่เป็นช่วงๆนะ แต่ไม่ได้วัดรายวัน บางวันจิตมันก็ดีบางวันจิตมันไม่ดีก็ไม่เป็นไร แต่ดูช่วงไตรมาสหนึ่งเนี่ย เราจะเห็นเลย จะมีความเปลี่ยนแปลง ศีล สมาธิ ปัญญา มันควรจะดีขึ้น ไม่ใช่ไม่ดี ไม่ควรจะเท่าเดิมด้วย ถ้าเท่าเดิมก็ถือว่าล้มเหลวแล้ว

พระพุทธเจ้าท่านบอก ท่านไม่สรรเสริญคุณงามความดีที่หยุดนิ่งอยู่กับที่ แต่ดูรายวันไม่ได้นะ ดูรายวันแล้วงง บางวันจะภาวนาดี บางวันภาวนาไม่ดี เราจะมองด้วยภาพรวม

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
แสดงธรรมเมื่อ วันพุธที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๔

CD: แสดงธรรมเทศนานอกสถานที่ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
File: 540810A
ระหว่างนาทีที่ ๖๑ วินาทีที่ ๔๔ ถึง นาทีที่ ๖๓ วินาทีที่ ๓๖

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

เรียนรู้สิ่งที่ผิด แล้ววันหนึ่งจะพบสิ่งที่ถูกอยู่ต่อหน้าต่อตา

mp 3 (for download) : พวกเราต้องเรียนรู้สิ่งที่ผิดไปเรื่อยๆ แล้ววันหนึ่งจะพบสิ่งที่ถูกอยู่ต่อหน้าต่อตา

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

เรียนรู้สิ่งที่ผิด แล้ววันหนึ่งจะพบสิ่งที่ถูกอยู่ต่อหน้าต่อตา

เรียนรู้สิ่งที่ผิด แล้ววันหนึ่งจะพบสิ่งที่ถูกอยู่ต่อหน้าต่อตา

หลวงพ่อปราโมทย์ : หลายคนสงสัยทำไมหลวงพ่อไมสอนให้เดินท่าไหน ให้นั่งท่าไหน ให้หายใจท่าไหน หลวงพ่อทำไมพูดแต่เรื่องธรรมะ พูดแต่เรื่องสภาวะ เรื่องอริยสัจจ์ เรื่องสติปัฏฐาน ที่ไม่ได้สอนให้เดินท่าไหน นั่งท่าไหน หายใจท่าไหน ขยับมือท่าไหน เพราะพระพุทธเจ้าไม่ได้สอนไว้ พระพุทธเจ้าสอนอริยสัจจ์ สอนสติปัฏฐาน สอนอะไรอย่างที่หลวงพ่อไปจำท่านมาเล่าให้ฟังนี่แหละ แต่ทำไมคนฟังธรรมเหล่านี้แล้วบรรลุธรรม พวกเราทำไมเราไม่สนใจธรรมะพวกนี้ เราไปสนใจแต่นั่งอย่างไรถึงจะถูก หายใจแล้วลมจะกระทบตรงไหนถึงจะถูก เราสนใจสิ่งที่พระพุทธเจ้าไม่ได้สอน ท่านไม่รู้หรือ ท่านไม่สอน ท่านรู้แต่มันไม่จำเป็น ทางใครทางมัน วิธีการเนี่ยเรื่องทางใครทางมันนะ ไปดูเอาว่าเราทำอย่างไรแล้วสติมันเกิดบ่อย เราเอาอย่างนั้นต่างหากล่ะ ที่นี้พวกที่เป็นครูบาอาจารย์ทั้งหลายเนี่ยท่านไปลองวิธีของท่านเอง เออทางนี้ดีแฮะ ทำแล้วสติเกิด ท่านเอามาสอน  พวกเราก็คิดว่าต้องทำอย่างท่านสติถึงจะเกิด ไม่เกิดหรอกทางใครทางมัน

เพราะฉะนั้นต้องฟังหลักให้รู้เรื่องนะ สิ่งที่หลวงพ่อพูดให้ฟังนี่เป็นหลักทั้งหมดเลย หลวงพ่อไม่ค่อยพูดเรื่องอุบาย ยกเว้นอาการสาหัสจริงๆ ถึงจะสอนอุบายให้แก้ ส่วนใหญ่จะสอนแต่หลักการ เราก็ไปเจริญสติเอา  เราควรจะรู้กายหรือเราควรจะรู้ใจ ไปดูตัวเองว่าเรารู้อะไรแล้วสติเกิดบ่อย ไปรู้อันนั้น แล้วเราก็เรียนรู้ลองผิดลองถูกของเราไปแต่อย่าลืมหลักที่พระพุทธเจ้าสอน ลองผิดลองถูกเช่นลองภาวนาไป เราก็คิดเราไปเจอตัวผู้รู้ขึ้นมา บางคนภาวนาแล้วเกิดตัวผู้รู้ เราไปจ้องใส่ตัวผู้รู้ จ้องไปหลายๆวันนะ ถ้ามีโยนิโสมนสิการรู้ว่ามันไม่ถูกแล้ว ผิดอีกแล้วเอาใหม่ ภาวนาใหม่ตามหลักที่หลวงพ่อสอน ให้รู้กายให้รู้ใจตามความเป็นจริง รู้กายรู้ใจไปซื่อๆ ตามความเป็นจริงได้สักพักเดียวนะ เริ่มกระบิดกระบวนแล้ว เริ่มมีกระบวนท่าปรุงแต่งแล้ว ทำอย่างนี้น่าจะดีกว่าเก่า น่าจะดีกว่ารู้เฉยๆ ลองทำอย่างนี้ดูเอาจิตไปไว้ที่เหนือสะดือ หนึ่งนิ้วครึ่ง สามกระเบียดอะไรอย่างนี้ท่าจะดี หรือเอียงข้างซ้ายอีกสององศา ลองดูเอ๊ะเข้าทีแฮะ ทำไปหลายๆวัน เอ๊ะใจชักโง่ๆ ยังไงชอบกล มันต้องสังเกตุนะ

เราลองผิดลองถูกไปเรื่อย แล้วหลวงพ่อจะเฉลยให้เลย พวกเราไม่ได้ลองถูกหรอก พวกเราจะลองผิดตลอด เพราะว่าไม่ว่าจะลองอย่างไรนะ ตัณหามันพาให้ลอง ลองอย่างนี้สิน่านะดี รับรองไอ้ที่ลองผิดลองถูกนะลองผิดแน่นอน เราเรียนรู้สิ่งที่ผิดไปเรื่อยๆนะ  อย่าตกใจ เรียนรู้สิ่งที่ผิดมากเข้าๆ เราจะรู้เลย ไอ้นี่ผิด ไอ้นี่ผิด ไอ้นี่ผิด ที่ถูกอยู่ต่อหน้าต่อตานี่เอง ที่ถูกไม่ได้อยู่ไกลๆ ต้องเที่ยวแสวงหาอย่างที่นึกไว้ ทุกวันนี้เที่ยวแสวงหาที่ถูกนะอยากได้ธรรมะ เที่ยวแสวงหาใหญ่ ทำยังไงจะถูก ทำยังไงจะถูก หยุดทำต่างหากละถูก หยุดทำต่างหาก ทำไมหยุดได้เพราะมันฉลาด มันโง่มานานรู้ว่าทำอย่างนี้ก็ผิด ทำอย่างนี้ก็ผิด มาหาหลวงพ่อนะถูกตีทุกวันนะรู้สึกไหม เดี๋ยวถูกตบซ้ายที ตบขวาที นี่เฉื่อยไป นี่เร่งไป นี่หนักไป นี่เบาไป นี่ติดสุขมากไป นี่เคร่งเครียดมากไป เห็นไหมมีแต่เรื่องทุบซ้าย ทุบขวา ตบซ้าย ตบขวา อันนี้มันเป็นหน้าที่ของครูต่างหาก พระพุทธเจ้าก็บอก เราจะขนาบพวกเธอนะ เหมือนช่างปั้นหม้อนวดดิน ทุบแล้วทุบอีกนะ ทุบซ้ายทุบขวา ใครทนได้ก็ได้แก่น ใครทนไม่ได้เชิญกลับไปเพราะหลวงพ่อไม่ได้เชิญให้มา  แต่ถ้าทนได้นะ ทนฟังหลวงพ่อจนเข้าใจจนจิตตื่นขึ้นมาจะรู้เลย แล้วมันไม่เหมือนที่ไหนนะ มันง่ายสุดๆ เลย ง่ายมาก


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี
แสดงธรรมเมื่อ วันเสาร์ที่ ๑๘ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๙ ก่อนฉันเช้า


CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๑๖
Track: ๙
File: 491118A.mp3
ระหว่างนาทีที่ ๒๙ วินาทีที่ ๕๑ ถึง นาทีที่ ๓๔ วินาทีที่ ๔

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

โยนิโสมนสิการ

mp 3 (for download) : โยนิโสมนสิการ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

โยนิโสมนสิการ

โยนิโสมนสิการ

หลวงพ่อปราโมทย์: อยู่นอกวัดหลวงพ่อก็ไม่ได้ไปตามดูนะขี้เกียจดูนะ ลูกศิษย์รุ่นโบราณรุ่นแรกๆเลย ไล่จี้ไล่จิก อยู่บ้านยังไล่จิก เคยมีลูกศิษย์คนหนึ่งภาวนาทำอย่างอื่นไม่ได้นะต้องเดิน หลวงพ่อไล่จิกให้เดินทั้งวันนะ พอไม่เดินก็บอกให้ไปเดิน แกบอกแกเดินจนแกจะเดินขึ้นบันไดบ้านไม่ได้แล้วนะ เดินจนน่วมไปหมดแล้ว บอกไม่ได้ต้องเดิน พอไม่เดินต้องไล่เอา

แต่เดี๋ยวนี้ไม่ไหวแล้วคนมันเยอะ ขืนดูอย่างนั้นหลวงพ่อต้องตายก่อน ช่วยตัวเองให้เยอะๆ ช่วยตัวเองให้มาก สังเกต สู้ด้วยสติด้วยปัญญา มีสติก็คืออย่าลืมตัวเอง คอยรู้กาย คอยรู้ใจไว้เรื่อยๆ มีปัญญาก็คอยตรวจสอบตัวเองไปเรื่อยเลย ที่ทำอยู่นี้มันถูกหรือมันผิด

ยกตัวอย่างเราภาวนาไปแล้วใจของเราหนักๆ แน่นๆ แข็งๆ อะไรอย่างนี้ ผิดแน่นอน เวลาภาวนาไปแล้วเครียดๆขึ้นมานี่ ผิดแน่นอน ภาวนาแล้วต้องสบาย ต้องโปร่ง ต้องโล่ง ต้องสบาย

หรือภาวนาไปแล้วแหมมันสบายมาเจ็ดวันเจ็ดคืนแล้ว ต้องผิดแน่นอน  อะไรมันจะเที่ยงขนาดนั้น อย่างนี้เรียกว่า โยนิโสมนสิการ ก็ต้องมีพวกนี้ มีสติมีปัญญา ปัญญาเบื้องต้นของเรานี่แหละเรียกว่า โยนิโสมนสิการ แยบคายในการสังเกตตัวเอง ว่าสิ่งที่เดินนี่มันถูกหรือผิด

หรือแยบคายเช่น เรารู้สึกว่าเราภาวนาแล้วช่วงนี้มันเนือยๆ ไป สังเกตตัวเองนะว่ามันเนือยๆ ไป ก็ต้องแยบคายนะให้มัน Active ขึ้นมาหน่อย

หรือช่วงนี้ขยันดูทั้งวันทั้งคืนเลยนะ จนเพื่อนถามว่าไปกัดกับใครมาดูโทรมนะ ภาวนาจนโทรมอะไรอย่างนี้ ก็ต้องรู้นะว่าเร่งมากไป จิตใจไม่มีความสุข แห้งแล้ง

ต้องวัดตัวเองเรื่อยๆ ต้องช่วยตัวเองให้มาก มีสติรู้กายรู้ใจเรื่อยๆ อย่าลืมกายอย่าลืมใจ ลืมได้แต่อย่าลืมนาน มีปัญญา คือโยนิโสมนสิการ คอยตรวจสอบตัวเองเรื่อยๆ ว่าที่ทำอยู่นี่มันอยู่ในร่องในรอยไหม

โยนิโสมนสิการจะเกิดได้ต้องฟังธรรมนะ ต้องฟังธรรม ฟังที่หลวงพ่อพูดหรือหนังสือที่หลวงพ่อเขียนไว้ โยนิโสมนสิการไม่ใช่การคิดพิจารณาตามใจชอบ แต่การคิดการพิจารณานั้นจะต้องสอดคล้องถูกในหลักเกณฑ์ที่พระพุทธเจ้าสอนไว้

ยกตัวอย่างถ้าเราภาวนาไปแล้วเราพยายามจะดูจิตให้ทัน โมโหตัวเองดูยังไงก็ไม่ทันซะที ถ้ามีโยนิโสมนสิการแยบคายเคยได้ยินได้ฟังมาว่า การดูจิตนี่ต้องตามดู เราก็จะระลึกขึ้นได้ว่าพลาดแล้ว ไปพยายามทำสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ คือพยายามดูจิตให้เป็นปัจจุบัน เนี่ย โยนิโสมนสิการไม่ใช่คิดเรื่อยเปื่อยตามใจชอบนะ

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี
แสดงธรรมเมื่อ วันเสาร์ที่ ๑๘ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๙ ก่อนฉันเช้า

CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๑๖
Track: ๙
File: 491118A.mp3
ระหว่างนาทีที่ ๒๕ ถึง นาทีที่ ๒๘ วินาทีที่ ๕

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

จับหลักให้แม่นแล้วใช้ความสังเกตเอา

mp3 for download : จับหลักให้แม่นแล้วใช้ความสังเกตเอา

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

จับหลักให้แม่นแล้วใช้ความสังเกตเอา

จับหลักให้แม่นแล้วใช้ความสังเกตเอา

หลวงพ่อปราโมทย์ : จับหลักให้แม่น มันไม่มีปัญหาอะไรเท่าไหร่หรอกนะ ดูเรื่องที่ถาม ลองดู แต่ละวันๆคล้ายๆกัน นานๆจะมีใครมาเล่าสภาวะน่าฟัง ภาวนาผิดมันก็เริ่มแต่ไม่ได้มีสตินะ ไม่ได้มีสติจริงๆ เนี่ยก็เพ่งเอาๆ อะไรอย่างนี้ หรือไม่ก็คิดเอาๆ พวกเพ่งเอา พวกคิดเอา ไม่มีวันเข้าใจธรรมะ พวกรู้เอา นี่รู้ บางคนก็ไปรู้แล้วก็ไปจ้อง อะไรอย่างนี้ บางคนรู้แล้วก็เข้าไปแทรกแซง
จับหลักให้แม่นๆ สังเกตใจของตนเองไป การภาวนาของเราตอนนี้เราไปประคองไว้ เราไปแทรกแซง เราไปควบคุมไว้ หรือเราไปเพลินๆ นิ่งๆ ว่างๆ อยู่ในสภาวะอันใดอันหนึ่ง ไม่ได้รู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง อะไรอย่างนี้ เราสังเกตของเรา ก็เอาตัวรอดได้

หลวงพ่อเรียนจากครูบาอาจารย์น่ะ ไม่ได้อยู่ใกล้ท่านนะ ครูบาอาจารย์แต่ก่อนอยู่ทางอีสาน กว่าจะไปหาได้ครั้งหนึ่งๆไม่ใช่ง่ายเลย ต้องเก็บวันลาไว้ เป็นข้าราชการ เราต้องเลือกวันที่ดีๆ วันที่มีวันหยุดเยอะๆ จะได้ช่วงมาฆะทีหนึ่ง วิสาขะ อาสาฬหะ ช่วงนี้จะมีวันหยุด แล้วก็วันเฉลิมฯของในหลวง ช่วงวันเฉลิมฯเดือนธันวาเนี่ยจะได้นานหน่อย มีวันที่ ๑๐ อีกวัน เราลาคร่อมไปคร่อมมาก็ได้เยอะ เนี่ยคิดดูนะ เฉลี่ย ๓-๔ เดือน ถึงจะได้ไปหาครูบาอาจารย์ครั้งหนึ่ง ถ้าหลวงพ่อช่างถามเหมือนพวกเราคงตายคาที่เลย ไม่มีใครมาตอบให้นะ

อาศัยอะไร อาศัย “โยนิโสมนสิการ” อาศัยความช่างสังเกตของเรา ว่าที่เราภาวนาอยู่เนี่ย มันถูกหลักที่ครูบาอาจารย์บอกมั้ย ค่อยๆสังเกตเอา สังเกตแล้วเราก็บอกว่า อย่างนี้น่าจะถูกนะ เราก็ลองดู ลองปฏิบัติดู เราคิดว่าทำแบบนี้ดี ลองๆไปหลายๆวัน ทบทวนนะ ทบทวนไปทบทวนมาไม่ใช่ อย่างนี้ก็ไม่ใช่ หรือว่าอย่างนี้จะดี อะไรอย่างนี้ สุดท้ายก็จะกลับมาหาหลักที่ครูบาอาจารย์บอกให้ ให้มีสติรู้กายรู้ใจ ลงปัจจุบัน ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง เมื่อไรทิ้งหลักอันนี้นะ ก็คือ พลาดไปแล้ว ถ้าจับหลักนี้แม่น ไม่ต้องถามใครแล้ว สังเกตเอา จับหลักให้แม่นแล้วใช้ความสังเกตเอา


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี
แสดงธรรมเมื่อ วันอาทิตย์ที่ ๒๖ เมษายน พ.ศ.๒๕๕๒ หลังฉันเช้า

CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๓๐
File: 520426B.mp3
ลำดับที่ ๕
ระหว่างนาทีที่ ๐ วินาทีที่ ๑๘ ถึง นาทีที่ ๒ วินาทีที่ ๔๘

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

การภาวนาคือการเรียนรู้ตัวเอง ไม่ใช่การดัดแปลงตัวเอง

mp3 for download : การภาวนาคือการเรียนรู้ตัวเอง ไม่ใช่การดัดแปลงตัวเอง

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

มนุษย์ดัดแปลง

มนุษย์ดัดแปลง

หลวงพ่อปราโมทย์ : โยนิโสมนสิการ ไม่ใช่แปลว่า คิดส่งเดช คิดตามใจชอบ นึกจะคิดก็คิดเอาเอง ไม่ใช่ แต่ต้องคิดให้อยู่ในหลัก อยู่ในแนวทางที่พระพุทธเจ้าสอน เพราะฉะนั้นเราต้องเรียนว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไรก่อน

พระพุทธเจ้าสอนอริยสัจจ์นะ ง่ายๆเลย ทุกข์ให้รู้ ทุกข์คืออะไร ทุกข์คือกายกับใจ หน้าที่ของเราก็คือ รู้กายรู้ใจ เห็นมั้ยง่ายๆ รู้ไปเรื่อยแล้ววันหนึ่งละสมุทัยเอง ละความอยาก พอหมดความยึดในกายในใจก็หมดความอยากที่จะให้กายให้ใจเป็นสุข หมดความอยากให้กายให้ใจพ้นทุกข์

เมื่อไรจิตหมดความอยาก จิตก็จะเห็นนิพพาน นิพพานคือสภาวะที่พ้นจากความอยาก ยังอยากอยู่นะไม่เห็นนิพพาน ยังอยากปฏิบัติยังไม่มีวันเห็นนิพพานหรอก อยากได้ผลนะยิ่งไม่มีทางเห็นใหญ่ ตราบใดที่ความอยากยังครองหัวใจอยู่ ตราบนั้นยังไม่เกิดมรรคผลหรอก

เนี่ยเราสังเกตของเราไปเรื่อยๆ อยู่ในหลักนี้แหละ รู้ทุกข์ไป รู้กายรู้ใจอย่างที่เขาเป็น รู้ไปเรื่อย ท่านให้รู้นี่ ท่านไม่ได้ให้บังคับ ไปเพ่งกายเพ่งใจเรียกว่ารู้กายรู้ใจหรือเปล่า? เพ่งกายเพ่งใจก็ไม่ใช่รู้กายรู้ใจ

ยกตัวอย่างบางคนไปดูท้องพองยุบนะ เพ่งอยู่ที่ท้อง ทำไมต้องเพ่ง เบื้องหลังการเพ่งคือโลภะ อยากปฏิบัติ เบื้องหลังโลภะก็คือความเห็นผิดว่ามันเป็นตัวเรา เราอยากให้เราพ้นทุกข์นะ อวิชามีอยู่ เห็นว่ากายนี้ใจนี้เป็นเรา ยึดถือว่าเป็นตัวดีตัววิเศษ เพราะมีอวิชาก็เลยมีตัณหา-อยาก พออยากแล้วก็ทำตามอยาก สนอง

คนทั่วๆไป สัตว์ทั่วๆไป พอเกิดความอยากก็ตามใจมัน สนองกิเลสไปเรื่อย ความอยากก็หมดไป เช่น อยากไปดูหนังแล้วไปดูหนังก็หายอยาก

ทีนี้นักปฏิบัตินะ ชอบบังคับตัวเอง จิตมีความอยากปฏิบัติอยากอะไรนะ ลงมือปฏิบัติ ลงมือบังคับตัวเอง คิดถึงการปฏิบัติเมื่อไหร่ก็ลงมือบังคับตัวเองเมื่อนั้น บังคับกายบังคับใจ กายก็ต้องเรียบร้อย นิ่งๆ ทำอะไรต้องช้าๆ ไปสังเกตดู ครูบาอาจารย์ที่ท่านภาวนาดี ไม่เห็นมีองค์ไหนท่านช้า ยกเว้นแต่ท่านช้าของท่านเอง ช้ามาแต่ไหนแต่ไร ยกตัวอย่างหลวงปู่เทสก์ท่านนุ่มนวล ท่านทำอะไรก็ช้าๆหน่อย ท่านนุ่มนวล อาจารย์มหาบัว ชึบชับๆ ว่องไว แก่ป่านนี้ท่านยังว่องไวอยู่เลย เห็นมั้ย ท่านไม่ได้ดัดจริตทำเป็นช้าๆให้ดูน่านับถือ ไม่มีหรอกไม่มีเสแสร้งเลย

เพราะฉะนั้นการภาวนาไม่ใช่ไปดัดแปลง คิดถึงการปฏิบัติก็ดัดแปลง เคยเดินท่านี้ก็เปลี่ยนท่าเดิน เคยนั่งอย่างนี้ก็เปลี่ยนท่านั่ง เคยกินอย่างนี้ก็ต้องเปลี่ยนวิธีกิน บางคนกินข้าวนะ กินข้าวเช้ากว่าจะเสร็จข้าวบูดไปแล้ว กินนาน…มากเลยนะ แปรงฟันมื้อเช้านะจนเพื่อนเขากินมื้อกลางวันเสร็จแล้วยังแปรงไม่เสร็จเลยก็มีนะ ไม่ใช่ไม่มี อะไรจะดัดแปลงตัวเองมากขนาดนั้น

การภาวนาคือการเรียนรู้ตัวเอง ไม่ใช่คือการดัดแปลงตัวเอง รู้กายลงไป รู้ใจลงไป ดูของจริงในกายในใจ กายนี้ไม่เที่ยงหรอก เคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงตลอด กายนี้ทนอยู่ในสภาวะอันใดอันหนึ่งไม่ได้ กายเป็นวัตถุเป็นก้อนธาตุนะ ไม่ใช่ตัวเราหรอก ดูลงไป

จิตก็เหมือนกันนะ มันไม่เที่ยง เคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ทนอยู่ในภาวะอันใดอันหนึ่งไม่ได้ ถูกตัณหาบีบคั้นอยู่ตลอดเวลา เพราะเราบังคับมันไม่ได้ สั่งมันไม่ได้จริงหรอก

เรียนจนเห็นของจริงนะ พอเห็นความเป็นจริงแล้วจะเบื่อ เพราะเห็นตามความเป็นจริงก็เบื่อหน่าย


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
แสดงธรรมที่สำนักสงฆ์สวนสันติธรรม
บ้านโค้งดารา ศรีราชา ชลบุรี
แสดงธรรมเมื่อ วันอาทิตย์ที่ ๒๖ เมษายน พ.ศ.๒๕๕๒ หลังฉันเช้า

CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๓๐
File: 520426B.mp3
ลำดับที่ ๕
ระหว่างนาทีที่ ๒ วินาทีที่ ๔๘ ถึง นาทีที่ ๖ วินาทีที่ ๒๓

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

เรียนรู้ดูขันธ์กับ อ.สุรวัฒน์ : การใช้โยนิโสมนสิการ ตรวจสอบการภาวนาตนเอง

การใช้โยนิโสมนสิการ ตรวจสอบการภาวนาตนเอง

ดูว่าจิตเปลี่ยนแปลงไปในทาง รู้สึกตัวได้มากกว่าก่อนหรือไม่
เกิดกิเลสแล้วรู้ว่ามีกิเลส(ไม่ทำตามกิเลส-มีศีล)ได้มากกว่าก่อนหรือไม่
จิตมีความเป็นกลางต่อสภาวะต่างๆ มากกว่าเดิมหรือไม่
ถ้ามากกว่าเดิมก็แสดงว่าภาวนาได้ถูกต้องแล้วครับ

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

โยนิโสมนสิการ เป็นปัจจัยภายในที่สำคัญ

mp 3 (for download) : โยนิโสมนสิการ เป็นปัจจัยภายในที่สำคัญ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

โยนิโสมนสิการ

โยนิโสมนสิการ

หลวงพ่อปราโมทย์: มีอยู่ช่วงหนึ่ง ตอนนั้น หลวงปู่ดูลย์ไม่อยู่ หลวงปู่เทสก์ย้ายไปอยู่ถ้ำขาม หาครูบาอาจารย์ที่คุ้นเคยไม่เจอนะ สงสัยว่าเราภาวนา เราเห็นสภาวะเกิดดับอยู่ทั้งวันเลย เห็นอยู่ตรงนี้นะ ครูบาอาจารย์ทุกๆองค์บอกว่าไม่มีทางเดินมากกว่านี้แล้ว เมื่อจิตเราสามารถมีสติ รู้สภาวธรรมที่ปรากฏตรงตามความเป็นจริง ลงเป็นปัจจุบัน ไม่มีอะไรที่จะต้องทำมากกว่านี้ แต่สงสัยว่าทำไมมันค้างอยู่ตรงนี้เป็นปีๆ ไม่เห็นมีพัฒนาการอะไรให้ชื่นอกชื่นใจเลย ก็แค่มีสติ รู้ๆ รู้อยู่ทุกวันนะ รู้อยู่อย่างนั้นน่ะ

สงสัยมากๆเข้านะ วันหนึ่งไปหาอาจารย์มหาบัว ที่บ้านตาด ตอนนั้นคนไม่มากขนาดนี้หรอก ท่านยังอยู่ที่ข้างบน ศาลาของท่านเป็นไม้นะ นั่งข้างบน คลานเข้าไปข้างหลังท่านนะ ไปบอกท่าน ขอโอกาสครับ ท่านหันมามอง แว้บ.. ท่านบอกว่า “เดี๋ยวเรายังไม่ว่าง นั่งรอไปก่อน” ก็รอท่านพูดกับพระ พูดอะไรนะ เสร็จแล้วท่านก็ฉันข้าวจนเสร็จ ท่านก็หันมา คราวนี้

“ว่ายังไง ว่าไป” ก็บอกว่า นี่ผมดูจิตอยู่นะ ดูอยู่ทุกวันๆเลย ทำไมมันไม่ผ่านตรงนี้เสียที เหมือนๆเดิมมาเป็นปีๆแล้ว เห็นแต่เกิดดับอยู่อย่างนี้แหละ ไม่เห็นมีอะไรให้ชื่นอกชื่นใจขึ้นมาเลย ท่านบอกว่า ที่ดูจิตอยู่นั้นน่ะ ดูไม่ถึงจิตที่แท้จริงหรอก ต้องเชื่อเรานะ เราผ่านตรงนี้มาได้ด้วยตัวของเราเอง อะไรๆก็สู้บริกรรมไม่ได้หรอก เราก็กราบท่านนะ ท่านพูดแค่นี้ มาพิจารณา เอ.. ท่านให้บริกรรม เราลองกลับมาบริกรรมใหม่ ตอนนั้นหลวงพ่อทิ้งสมถะไปนาน เจริญวิปัสสนาจนลืมสมถะไป มาพุทโธ พุทโธ นะ พุทโธ สองสามคำนะ รู้สึก โห.. ความทุกข์มันท่วมขึ้นมานะ จิตใจนี้เต็มไปด้วยความทุกข์ กระสับกระส่าย วุ่นวายไปหมดเลย จิตมันไม่เอาพุทโธ จิตมันรู้สึกว่า การบริกรรมนี้เป็นการสร้างภาระ เอ๊..จิตไม่ยอมเอาพุทโธ เนี่ยแต่ละคนไม่เหมือนกันนะ ไม่ใช่ครูบาอาจารย์บอก ก็ต้องซื่อบื้ออย่างนั้นนะ เราก็มาสังเกตว่าทำไมท่านบอก ให้เรามาบริกรรม สังเกตไป สังเกตไป จิตเราไม่ตั้งมั่นนั่นเอง

เวลาเราไปรู้สภาวะนะ มันรู้ไปอยู่นอกๆโน่น ไปอยู่ข้างนอกอย่างนี้ ไปดูอย่างนี้ ก่อนที่มันจะไปอยู่นอกๆน่ะนะ ไปเจอหลวงปู่สิม หลวงปู่สิมท่านบอกว่า “เข้าไปข้างในมากไป ออกมาอยู่้นอกๆนี่” ก็เลยมาอยู่ข้างนอกนะ ตอนที่จะเข้าไปข้างในน่ะ ไปเรียนกับหลวงปู่ดุลย์ “อย่าส่งจิตออกนอก” เราก็ส่งเข้าข้างใน ส่งเข้าข้างในนะ หลวงปู่สิมบอก เอ๊..ออกมาอยู่นอกๆนี่ เราก็ออกไปอยู่ข้างนอก นอกมากไปอีกละ อาจารย์มหาบัวบอกให้บริกรรมเข้าไป ให้มันถึงฐาน หลวงปู่เทสก์ท่านก็บอกให้เป็นกลางไว้

จริงๆไม่ใช่ครูบาอาจารย์แต่ละองค์สอนผิดนะ เรามันโง่เอง คือท่านบอกสภาวะที่เรากำลังติดตอนนั้นให้ เราไปทำตามที่ท่านบอกมันก็พ้นแล้ว เรายังทำเว่อร์ไปเรื่อย ทำไม่เลิกนั่นแหละ ท่านบอกเข้าข้างในมากไป เราก็ออกข้างนอก ออกไปเรื่อยๆไม่รู้จักเลิก เราก็ทำผิดเองแหละ เพราะฉะนั้นบางที ถ้าไม่มีโยนิโสมนสิการ สังเกตตัวเองไม่ออก ก็ต้องอาศัยกัลยาณมิตร อาศัยครูบาอาจารย์บอกให้ แต่อาศัยครูบาอาจารย์อย่างเดียวไม่พอ ครูบาอาจารย์เป็นแค่ปัจจัยภายนอกนะ โยนิโสมนสิการเป็นปัจจัยภายใน สองอันนี้สำคัญมากเลย ถ้ามีทั้งสองอย่างได้ก็ดีที่สุด ถ้ามีอย่างเดียว มีโยนิโสมนสิการเถิด สำคัญ ลำพังครูบาอาจารย์บอก ก็พร้อมหลงผิดได้เรื่อยๆแหละ สำคัญมากนะ โยนิโสมนสิการ ช่วยตัวเอง ด้วยการสังเกต ใช้การสังเกตเอา จิตใจของเราไปติดไปข้องอะไร ไปค้างไปคาอะไรอยู่ ให้รู้ทันไปเรื่อย


สวนสันติธรรม
CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๒๔
Track: ๘
File: 510309.mp3
ระหว่างนาทีที่ ๑๗ วินาทีที่ ๓๓ ถึง นาทีที่ ๒๑ วินาทีที่ ๓๒

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

จิตที่มีสัมมาทิฏฐิมีแนวโน้มไปสู่นิพพาน เว้นแต่จะไปติดขัดอยู่กลางทาง เปรียบเหมือนท่อนไม้ลอยน้ำ

เปรียบเหมือนท่อนไม้ลอยน้ำ

เปรียบเหมือนท่อนไม้ลอยน้ำ

mp 3 (for download) : จิตที่มีสัมมาทิฏฐิมีแนวโน้มไปสู่นิพพาน เว้นแต่จะไปติดขัดอยู่กลางทาง เปรียบเหมือนท่อนไม้ลอยน้ำ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์: พระพุทธเจ้าท่านเคยเทียบ บอกว่าจิตของเราเนี่ย ที่แสวงหาความหลุดพ้นเนี่ยนะ เหมือนท่อนไม้ลอยอยู่ในแม่น้ำคงคา ท่านไม่ยกว่าเป็นแม่น้ำเจ้าพระยานะ ท่านยกแม่น้ำคงคา บอกว่า ท่านชี้ให้พระดูท่อนไม้ลอยน้ำ ท่านบอกว่าไม้ท่อนนี้นะ ถ้ามันลอยไปเรื่อยๆ มันไม่ไปติดฝั่งซ้าย ไม่ไปติดฝั่งขวา ไม่ไปเกยตื้น ไม่ไปติดเกาะอะไรอย่างนี้นะ ไม่ไปถูกมนุษย์จับไว้ ไม่ถูกอมนุษย์จับไว้ ไม่ถูกเกลียวน้ำวน ไม่เน่าใน ไม่ผุพังเสียเอง ถึงวันหนึ่งมันจะไปสู่ทะเล

จิตซึ่งมีสัมมาทิฎฐิ สิ่งที่พวกเราเรียนจากหลวงพ่อคือตัวสัมมาทิฎฐินั่นเอง จิตซึ่งมีสัมมาทิฎฐิรู้ทิศทางว่าเราจะทำอะไรเพื่ออะไรจะทำอย่างไร ระหว่างทำไม่หลงไม่เผลอ จิตมันมีสัมมาทิฎฐิอยู่อย่างนี้ ระดับเบื้องต้นซึ่งเรียกว่า “สัมปชัญญะ” รู้ทิศทาง รู้แนวทาง จิตที่มีสัมมาทิฎฐินั้นนะ มีแนวโน้ม น้อมโน้ม โน้มเอียง ลาดลุ่ม ไปสู่นิพพาน เหมือนท่อนไม้นี้ไหลตามน้ำไปเรื่อยๆ ถ้าไม่ไปติดฝั่งซ้ายฝั่งขวา เกยตื้น ไม่ถูกมนุษย์ อมนุษย์ จับไว้ ไม่เน่าใน ไม่ถูกน้ำวนดูดไปนะ ไม้ท่อนนี้ต้องไปถึงทะเล

จิตซึ่งมีสัมมาทิฎฐิ จิตของเรานี้ไม่ต้องไปทำอะไรมัน อย่าไปเกยอยู่ที่ไหนก็แล้วกัน มันจะไหลไปสู่นิพพานเอง จะไหลไปสู่มรรคผลนิพพานเอง เพราะฉะนั้นไม่ใช่ต้องทำอะไร แต่อย่ามัวไปเกยตื้นอยู่ที่ไหนซะล่ะ

คำว่าติดฝั่งซ้าย ติดฝั่งขวา ก็คือไปหลงในสิ่งที่เป็นคู่ๆ เช่นอายตนะภายในภายนอกนี่คู่หนึ่ง ตัวอย่างนะ ไปติดในความสุข หรือไปติดในความทุกข์ ติดในความทุกข์ก็คือเกลียดทุกข์ รักสุขเกลียดทุกข์อะไรอย่างนี้ ใจก็ยังดิ้นอีก เนี่ยติดในสิ่งที่เป็นคู่ๆ ติดความดี ความเลว เจออะไรเลวๆแล้วทนไม่ได้ ทุรนทุราย อยากจะให้โลกนี้ดี สวยงามอย่างเดียว อะไรอย่างนี้ จิตก็วุ่นวายติดในสิ่งที่เป็นคู่ๆ

ไปเกยตื้น ก็คือไปติดในผลประโยชน์ทั้งหลาย ถ้าเป็นพระก็เรียกว่าไปติดลาภสักการะ ติดครอบครัวโน้น ตระกูลนี้ อะไรอย่างนี้ ไปถูกมนุษย์จับไว้ อย่างพวกเรา คุณสุเมธ ถูกมนุษย์จับไว้ ถูกมนุษย์เป็นร้อยๆเลยนะ คุณสุเมธก็ห่วง มาหรือยัง มาหรือยัง กลัวเขาไม่ดี นี่เรียกว่าถูกมนุษย์จับไว้ ถูกอมนุษย์จับไว้ เช่น อยากดัง อยากมีชื่อเสียง อยากเด่น นี่ถูกอมนุษย์จับไว้ หรือติดใน อยากขึ้นสวรรค์นะ ไปเป็นเทวดาเป็นพรหมอะไรอย่างนี้ นี่เรียกว่าถูกอมนุษย์จับไว้

ไปหลงลาภสักการะ นี่ก็ไปเกยตื้นไว้ ถูกอมนุษย์จับก็หลงชื่อเสียง เป็นอาจารย์กรรมฐานดัง หลงอย่างนี้เสร็จเลยนะ ไปนิพพานไม่ได้ ถูกน้ำวนก็คือหลงอยู่ในกาม วันๆคิดแต่จะหาความสุขทางตา หู จมูก ลิ้น กาย หรือความเพลิดเพลินทางใจ นี่เรียกว่ากามทั้งหมดเลย ตา หู จมูก ลิ้น กาย เรียกว่ากามคุณ ทางใจเรียกว่ากามธรรม เช่นเราคิดเพลิดเพลินไปในกาม นี่คิดเอาเอง ก็เป็นกามเหมือนกัน บางคนก็ชอบคิดใช่มั้ย ฝันๆ แหมมีความสุข คิดไปในอดีต แก่หน่อยก็คิดไปในอดีตใช่มั้ย เด็กๆก็ฝันไปในอนาคต อะไรอย่างนี้ นี่ก็หลงๆไปนะ

พวกเน่าในคือพวกทุศีล พวกไม่มีศีล ๕ ศีล ๕ จำเป็น อย่าดูถูกเด็ดขาดนะ ศีล ๕ จำเป็นที่สุดเลย ขาดศีล ๕ อย่าพูดเรื่องมรรคผลนิพพานเลย ศีล ๕ จำเป็นมาก แต่ถ้าทำผิดศีลไปแล้วอย่ากังวล ตั้งใจระวังรักษาเอาใหม่ อย่าให้การทำบาปอกุศลที่ทำไปแล้ว มากดถ่วง ทำให้เราพัฒนาตัวเองต่อไปไม่ได้ เพราะเรา สมมุติว่าเราทำผิดศีลอะไรมาอย่างนี้ ยังไงก็ไม่มากเท่าที่พระองคุลีมาลเคยทำใช่มั้ย เราฆ่าคนไม่ได้พันคนหรอก ทำไมท่านไปได้ ใช่มั้ย เพราะฉะนั้นถ้าเราผิดศีลแล้วเรา ก็อย่าทำอีก นะ อย่าให้กังวลใจ

ถ้าหากจิตใจเราไม่ได้ติดในสิ่งเหล่านี้ ที่กล่าวมานี้นะ ๗ ประการ ไปนับเอาเองก็แล้วกัน เจ็ดประการนี้ถ้าเราไม่ติดนะ แล้วเรามีสัมมาทิฎฐิ เรารู้แล้วว่าการปฏิบัตินี่เราต้องรู้กายรู้ใจตัวเอง ด้วยจิตที่เป็นกลาง รู้ลงปัจจุบัน รู้แล้วไม่ไปแทรกแซง รู้จนเห็นความจริงของเขา ว่าเขาไม่เที่ยง เขาเป็นทุกข์ เขาเป็นอนัตตา รู้จนไม่ยึดถืออะไร นี่ถ้าเรารู้ มีสัมมาทิฎฐิอย่างนี้นะ แล้วเราไม่ไปติด ๗ ข้อนั้นนะ ยังไงก็นิพพาน

นี่ไม่ใช่หลวงพ่อพูดเองนะ พระพุทธเจ้าสอนอย่างนี้ เราก็สำรวจตัวเองนะ เราไปติดอะไรบ้าง ติดฝั่งซ้าย ติดฝั่งขวามั้ย ไปเกยตื้นมั้ย ไปเกยตื้นยกตัวอย่าง บางคนภาวนา พวกที่ติดสมถะนั้นแหละ พวกเกยตื้น วันๆก็ไปสร้างภพที่ละเอียด ปราณีต ว่างๆ ทำให้ดูก็ได้… เนี่ย แล้วก็ไปอยู่ในความว่าง เหมือนอยู่คนละโลกกัน นะ เห็นมั้ย เสียงยังเปลี่ยนเลย…

อย่างนี้เกยตื้น กี่ปีกี่ชาติก็อยู่ตรงนี้แหละ นะ ใ้ช้ไม่ได้ ไปดูเอานะ แล้วสำรวจตัวเอง ที่พวกเราได้จากหลวงพ่อกับได้จากพรรคพวกรุ่นพี่ ต้องเรียกว่ารุ่นพี่นะ เขาเป็นซือเฮีย ซือเจ๊ ใช่มั้ย ถึงเราอายุ ๕๙ แล้ว เด็กๆพวกนี้ก็ยังเป็นซือเฮีย ซือเจ๊

เนี่ย อาศัยการได้ฟังธรรมนะ เรารู้ว่าเราจะทำอะไร ทำเพื่ออะไร จะทำอย่างไรแล้ว แล้วก็รู้ไปเรื่อย ปฏิบัติไปเรื่อย นะ อย่าไปเกยตื้น อย่าไปติดอะไรอยู่ที่ไหนซะ สำรวจตัวเองเป็นระยะๆ การสำรวจตัวเองว่าไปติดไปข้องอะไรใน ๗ ประการนั้นไว้ ก็เรียกว่าโยนิโสมนสิการ สำรวจตัวเองไปเรื่อย เรื่อย เรื่อย ในที่สุดใจนี้ก็จะไหลไปถึงมหาสมุทร ใจนี้แหละจะบรรลุพระนิพพานโดยตัวของเขาเอง ไม่ใช่เราไปเสือกไสไม้นี้ไปสู่มหาสมุทรนะ มันไหลไปเอง

จิตนี้เหมือนกัน ถ้ามีสัมมาทิำฎฐิแล้วไหลไปสู่นิพพานเอง สิ่งที่เราทำขึ้นมาไม่ใช่ช่วยใ้ห้มันไปเร็วขึ้น สิ่งที่เราทำก็คือ ๗ อย่างนั้นแหละ เพราะฉะนั้นเลิกซะ แล้วก็รู้กายอย่างที่เขาเป็น รู้กายอย่างที่เขาเป็น ไปเรื่อยๆ


สวนสันติธรรม
CD: ธรรมเทศนา ๔ วันในสวนสันติธรรม
Track: ๘
ระหว่างนาทีที่ ๑๐ วินาทีที่ ๔๙ ถึง นาทีที่ ๑๗ วินาทีที่ ๓๖

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

ตอนตื่นนอนเป็นนาทีทองของนักปฏิบัติ

mp 3 (for download) : ตอนตื่นนอนเป็นนาทีทองของนักปฏิบัติ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์ :

ใจมันจะปรุงแต่งเนี่ย ถ้าเมื่อไรเรารู้ทันการปรุงแต่งของเขาแล้ว มันจะหยุดไปเลย ขาดไป  งั้นอย่างหลวงพ่อจะบอกเรื่อยๆเลยว่า ตอนที่เราตื่นนอนใหม่ๆเนี่ย ตอนนี้เป็นนาทีทองของนักปฏิบัติ ตื่นนอนแล้ว ตื่นปุ๊บเนี่ย คนทั่วไปชอบซึมๆ ต่อไปอีกช่วงนึง แต่ถ้าเป็นนักปฏิบัติจริงๆ ตอนตื่นนอนแล้วให้ีรีบรู้ทันเลย ให้รีบสังเกต จิตมันจะทำงาน

เวลาที่เราเข้าไปติดในสภาวะอะไรที่เราดูไม่ออก อย่างเราติดทั้งวันเลยนะ ติดอยู่อย่างนั้นน่ะ ตอนตื่นนอนให้รีบรู้เลย มันจะเห็นเลย มันไหลกระดึ๊บๆ เข้าไปช่องเดิมนั่นแหล่ะ พอเรารู้ทันว่ามันจะเข้าทางนี้นะ ต่อไปมันจะไม่เข้า ไม่เข้าเองละ อย่างใจเรา มันจะไหลเข้าไปถูกโมหะครอบ มันจะไหลเข้าไป  ถ้ารู้ทัน มันก็จะไม่เข้า  งั้นตรงตื่นนอนปุ๊บเีนี่ยนะ เป็นนาทีทองเลย คอยรู้สึกเอา

หลวงพ่อก็ใช้วิธีนี้สังเกตนะ เราไม่มีครูบาอาจารย์อยู่ใกล้ๆ  หลวงพ่อปฏิบัติเนี่ย ไปเรียนกับครูบาอาจารย์ไม่มากหรอก แต่ใช้การสังเกตเอา  เราไม่มีโอกาสใกล้ชิดครูบาอาจารย์มากนัก สามเดือนสี่เดือนไปหนนึง  อย่างตอนหลังๆเนี่ย ตอนมาภาวนาที่สวนบัวนะ ครูบาอาจารย์ตายไปหมดแล้ว ไม่เหลือละ องค์สุดท้ายที่เรียนกับท่าน คือหลวงปู่สุวัฒน์ ก็ไม่อยู่แล้ว  สิ่งที่ช่วยเราได้ คือ การสังเกตเอา  ฉนั้นถ้าขาดกัลยาณมิตรคือครูบาอาจารย์  โยนิโสมนสิการสำคัญที่สุดเลย  แล้วจุดที่สังเกตได้ชัดเจนที่สุดนะ คือตอนตื่นนอน  ตอนที่จิตมันเพิ่งเริ่มทำงานน่ะ  พอมันขึ้นจากภวังค์นะ เราคิดถึงการปฏิบัติปั๊บ มันจะเข้าช่องเดิมเลย

อย่างบวชปีแรก ปีแรกๆเนี่ย เช้าขึ้นมาจิตมันสว่างจ้าเลย แล้วสบายอยู่อย่างนั้นน่ะนะ  อยู่ไปหลายวันแล้ว อืม ไม่ใช่น่ะ นิพพานอะไรหมองๆได้  นิพพานจอมปลอม มีเข้าๆออกๆ ได้นะ   ครูบาอาจารย์เคยสอนว่า นิพพานไม่ใช่เข้าๆ ออกๆ นะ  เราสังเกต เอ มันไปหลงตรงไหนเนี่ย ไปเดินผิดตรงจุดไหนเนี่ย มองไม่ออก  งั้นค่อยๆสังเกตตั้งแต่ตื่นเลย อ๋อ มันผิดตั้งแต่ตื่น พอตื่นนอน ทันที่ที่คิดเรื่องปฏิบัติปุ๊บนะ มันจะไปหยิบฉวยจิตขึ้นมาดู กุ๊กกิ๊กๆ สองสามทีนะ แล้วก็ทำเป็นวางไป นี่ แกล้งวางได้ด้วยนะ โอ๊ย เจ้าเล่ห์แสนกลนะกิเลสน่ะ   มีการไปหยิบมาพลิกซ้ายพลิกขวาสองทีนะแล้ววาง  เราไม่เห็นตรงที่ไปหยิบฉวยขึ้นมาแล้วก็จงใจวางลงไป เราก็ โอ ว่างตลอด ๆ ของเก๊แท้ๆเลย  สภาวะอะไรที่รู้ทัน แล้วถึงจะผ่านได้  ถ้ารู้ไม่ทันก็ไปติดกับมันอยู่

สวนสันติธรรม
CD: 17
File: 491229A.mp3
Time: 1.00 – 4.04

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

กัลยาณมิตรและโยนิโสมนสิการ เป็นบุพนิมิตรของอริยมรรค

mp 3 (for download) : กัลยาณมิตรและโยนิโสมนสิการ เป็นบุพนิมิตรของอริยมรรค

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์: ทีนี้พวกเราก็อาศัย กัลยาณมิตร ครูบาอาจารย์ เราฟังธรรม ฟังแล้ว แค่นี้ไม่พอ เวลาที่เราไม่ได้อยู่กับครูบาอาจารย์ เราก็ต้องมีโยนิโสฯ หลวงพ่อผ่านมาได้ด้วยโยนิโสฯนะ หลวงพ่อไม่ได้ไปเกาะแข้งเกาะขาอาจารย์อยู่เลย ไปเรียนจากหลวงปู่ดูลย์เนี่ย สองครั้งเอง เรียนสองครั้งเอง ครั้งที่สามไปกราบท่าน ท่านบอกไม่ต้องมาแล้ว ให้ไปช่วยตัวเองได้ ไม่ต้องมาหาท่าน อะไรอย่างนี้

เวลาที่เหลือเนี่ย สังเกต แต่ไม่ใช่สังเกตจนฟุ้งซ่าน ตัวนี้แหมความพอดีของมันนี่ยากที่สุดที่ยากจะเข้าใจนะ คำว่าโยนิโสมนสิการนี้แปลยาก ถ้าแปลแบบปริยัติใช่มั้ย แหมเป็นการพิจารณาอย่างแยบคาย นะ หาเหตุหาผล จนรู้เหตุรู้ผลรู้สภาวะรู้สิ่งต่างๆ คล้ายๆการคิดแต่ความจริงแล้วมันเป็นความกึ่งๆคิด กึ่งๆสังเกต มันคล้ายๆการวางใจให้ถูกมุมน่ะ เหมือนการวางใจให้ถูกมุม มนสิการน่ะ มนสิการ เป็นการวางใจนะ วางใจให้ถูกแง่ถูกมุม มองให้ถูกมุม

เช่นจิตไม่ดีทุกวันเลย ทำยังไงจะดีนะ มองไม่ถูกมุมแล้ว ถ้ามองถูกมุมก็ อื้อ จิตมันไม่ใช่เรานี่ บังคับให้มันดีไม่ได้นี่ มองถูกมุมแล้ว นะ ภาษามนุษย์นะ บางทีถ่ายทอดธรรมะ ถ่ายทอดสภาวะยาก อย่างโยนิโสฯเนี่ยถ่ายทอดยากมากเลย ค่อยๆ ค่อยๆดูเอานะ สังเกต อย่างไหนถูก อย่างไหนผิด

แต่เดิมทีแรก ก่อนจะสังเกตทีแรกนะ มันจะสังเกตว่ามีอะไรเกิดขึ้นก่อน จิตของบางคนนะ แค่เห็นสิ่งบางสิ่งเกิดขึ้นแล้วก็เห็นมันดับไป พอใจแค่นี้ละ บางคนไม่พอใจ ต้องรู้เยอะกว่านี้อีก นี่มันอะไรนะ ถ้ายังไม่รู้ว่ามันคืออะไร มันจะเคล้าเคลียวนเวียนกลับมาศึกษาอีก อยู่อย่างนี้ เวียนอยู่อย่างนี้ พอเข้าใจว่ามันคืออะไรแล้ว จะเริ่มสงสัยต่อ เอ… มันมาทำอะไรของมัน มีบทบาทอะไร มันจะเวียนไปศึกษาบทบาทหน้าที่ของมันนะ มีอิทธิพลยังไง มันเกิดขึ้นมาแล้วมันทำอะไรได้บ้าง

แค่นี้ยังไม่พอใจ สุดท้าย มันมาได้ยังไง มันมาได้ยังไง ตัวสภาวะอันนี้เกิดได้ยังไง ใจจะไปค้นๆนะ พอแจ้งปิ๊ง อ๋อ… เพราะอย่างนี้เองนะ รู้แจ้งแล้ว คราวนี้ไม่สนใจแล้ว ตัวนี้มาก็เห็น ยอมเห็นเกิดแล้วดับ เกิดแล้วดับ บางคนมันเหนื่อยนะ บางคนเห็นง่ายๆก็ยอมแล้ว ทุกอย่างเกิดแล้วดับ ยอมแล้ว บางคนไม่ได้ มันต้องค้นคว้า สิ่งที่ค้นมาเนี่ย จะเป็นสิ่งที่วนเวียนอยู่ในสิ่งที่เรียกว่า ลักขณาทิจตุกะ สี่อย่าง องค์ประกอบสี่อย่าง ของสภาวธรรมแต่ละอย่าง แต่ละอย่าง

องค์ประกอบสี่อย่างซึ่งมีลักษณะเป็นเบื้องต้น ลักษณะก็คือ มันมีลักษณะเฉพาะตัวยังไงที่เรียกว่า วิเสสะลักษณะ เช่นความโกรธ ความโกรธหน้าตาเป็นอย่างนี้เอง ความโลภหน้าตาเป็นอย่างนี้เอง เนี่ยลักษณะ ลักขณาทิจตุกะตัวที่หนึ่ง

ความโกรธเนี่ย เกิดขึ้นมาแล้วทำหน้าที่อะไร เนี่ย หน้าที่แผดเผาจิตให้เร่าร้อน อยากทำลาย อยากผลัก นะ เกิดขึ้นมาแล้วมีผลอย่างไร พอมันทำงานได้แล้วมันมีผลอย่างไร สุดท้ายทำไมมันถึงเกิด ถ้าแหมใคร่ครวญมากนะ อย่างนี้ก็โยนิโสฯเยอะไปหน่อย เหนื่อย แต่บางคนมันต้องทำ มันต้องทำ ถ้าไม่ทำใจไม่ผ่านหรอก จะเวียนกลับมาพิจารณาอันนี้

หลวงพ่อนะเป็นคนชนิดนี้ ชนิดหลังนี้ อะไรๆเกิดขึ้นนะ ไม่มีปล่อยให้ผ่านนะ ค้นคว้าพิจารณาอยู่นั่น มาถึงวันนี้มันเลยได้ใช้ ใช่มั้ย ใครมาถามอะไรที่ผิดๆนะ เคยผ่านมาแล้วแทบทั้งนั้นน่ะ น้อยนะ น้อยมากเลยที่ว่า พวกเราถามแล้วหลวงพ่อบอกว่าไม่เคยเห็นน่ะ ไอ้ที่มันไม่เอาไหนนะ มันผ่านมาเยอะน่ะ มันลองผิดมาเยอะนะ ลองถูกไม่มีหรอก พอหยุดลองเลยถูกเลย

CD: สวนสันติธรรม แผ่นที่ ๒๐
File: 500505.mp3
ระหว่างนาทีที่ ๑๗ วินาทีที่ ๓๗ ถึง นาทีที่ ๒๕ วินาทีที่ ๑๓

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่

อินทรีย์ ๕ กำลังในการปฏิบัติ

mp 3 (for download) : อินทรีย์๕ กำลังในการปฏิบัติ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

หลวงพ่อปราโมทย์: จริงๆ กำลังในการปฏิบัติมี ๕ อัน ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ต้องคอยเช็คตัวเองว่า อันใดมากอันใดน้อยไป เช็คตัวเองแล้วก็ปรับสมดุลมันไป ถ้าเราดูของเราออก เราก็แก้ไปเองได้ เอาตัวรอดไปได้ ดูไม่ออกก็อาศัยเพื่อนสหธรรมิก อาศัยครูบาอาจารย์ กัลยาณมิตร อะไรอย่างนี้ บอกให้ แต่ที่ดีที่สุดนะ อาศัยการสังเกต หลวงพ่ออาศัยการสังเกตมากเลยเพราะไม่ได้อยู่กับครูบาอาจารย์ หลวงพ่อสามเดือนสี่เดือนไปทีหนึ่ง เพราะฉะนั้น เวลาที่เหลือนี่ใช้การสังเกตเอา

บางช่วงศรัทธามากไป ชักจะโง่แล้ว งมงาย คิดว่าทำๆ ไปเดี๋ยวมันก็พ้นเอง นี่ค่อนข้างโง่นะ ทำๆ ไป มันต้องมีเหตุมีผลนะ ไม่ใช่ดุ่ยๆ ไปเรื่อย ทำผิดทำถูกหรือเปล่าไม่รู้นี่ ไม่ใช่ทำไปเรื่อยๆ แล้วก็บรรลุได้นะ ถ้าทำผิดมันไม่บรรลุหรอก มันต้องมีสติปัญญารู้เลย ไม่ใช่เชื่องมงายนะว่าทำๆ ทนๆ ไปแล้ววันหนึ่งรู้ ไม่ใช่

มีความเพียร ความเพียรมากไป หรือความเพียรน้อยไป วัดตัวเองดู บางช่วงขี้เกียจขี้คร้าน ก็เอาข้ออ้างนะ มีข้ออ้างนะ เวลาขี้เกียจขึ้นมาก็บอกว่า โอ จิตมันไม่ใช่เรา ไม่รู้จะขยันไปทำไม ไม่ใช่เรา ถ้าขยันเดี๋ยวจิตเป็นเราขึ้นมาอีก นี่ หาข้ออ้าง บางช่วงขยันเกินไป ภาวนาหามรุ่งหามค่ำจิตใจไม่ได้พักผ่อนเลย ไม่มีความสุข แห้งแล้ง เหน็ดเหนื่อยเกินไป ใช้ไม่ได้เหมือนกัน

สติ สติของเราเกิดเอง หรือว่าสติบังคับให้เกิด สติเกิดเองใจก็โปร่งโล่งเบา สติบังคับให้เกิดนี่ใช้ไม่ได้ หรือสติคมกล้าเกินไป แข็งไป แข็งปึกเลย อะไรไหวแว๊บนี่รู้หมดเลยนะ รู้แบบคมกริบเลย คมเกินไปก็ใช้ไม่ได้อีก ต้องค่อยๆ สังเกตตัวเอง

สมาธิ ใจเราตั้งมั่นจริงไหม หรือใจเราไปซึมเซาอยู่ในอารมณ์อันใดอันหนึ่ง หรือว่าใจเราตั้งมั่นสักว่ารู้สักว่าเห็นอารมณ์ ต้องคอยสังเกตเอา บางช่วงภาวนาไปแล้วเห็นสภาวะนะไม่ขาดสักทีหนึ่ง ดูใหญ่ๆ อยากให้มันขาดนะ เห็นแต่มันเกิดดับๆ ไปเรื่อยนะ ไม่ขาดไป สังเกตให้ดี ขาดสมาธิ ไหว้พระสวดมนต์ขึ้นมา หรือทำสมาธิพักผ่อนนิดเดียวนะ พอถอยออกมาเห็นสภาวะนะขาดสะบั้นเลย นี่สมาธิไม่พอ ต้องสังเกตเอา

ปัญญาก็ต้องสังเกตนะ ปัญญาฟุ้งซ่าน หรือว่าปัญญารู้จริงๆ ปัญญาคิด ปัญญานึก ปัญญาน้อม ปัญญาฟุ้งซ่าน ปัญญารู้ก็ปัญญาตัวจริง แต่บางครั้งก็ต้องอาศัยการคิดการน้อมเหมือนกัน มีศิลปะนะ มันไม่ใช่เป็นศาสตร์อย่างเดียวนะ การปฏิบัติเป็นศิลปะด้วย อีกหน่อยใครมีศิลปะเก่งๆ หลวงพ่อจะออกใบรับรองประกอบโรคศิลป์ มีศิลปะนะ มีศิลปะในการปฏิบัติ มันเป็นชั้นเชิงนะ เราไม่ได้วัวได้ควายมีแต่เรี่ยวแรงแล้วทุ่มเอาๆ หรือว่าชั้นเชิงมากจนไม่ต่อยสักทีนะ ฟุตเวิร์คสวยอยู่อย่างนั้น ก็ไม่ได้กินอีกนะ

นี่มันต้องสังเกตตัวเองเลย ทั้งศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา นี่มันพอเหมาะพอควรไหม อันใดมากอันใดน้อยใช้ไม่ได้ นี่สติ ยกเว้นสตินะ สติยิ่งบ่อยยิ่งดี แต่สติกล้าแข็งไม่ดี ศรัทธามากก็โง่ วิริยะมากก็ฟุ้งซ่าน เหน็ดเหนื่อย สมาธิมากก็ซึมเซา ปัญญามากก็ฟุ้งซ่านอีก หรือไม่เชื่ออะไรเลย เชื่อตัวเอง กูเก่งๆ พวกปัญญากล้า ปัญญาอย่างนี้ไม่ใช่ปัญญาทางศาสนาพุทธหรอก ปัญญาคิดมาก

สวนสันติธรรม
CD: 17
File: 500106.mp3
Time: 12.17 – 17.25

เว็บไซต์ Dhammada.net
เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการอนุญาตจาก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ให้สามารถดำเนินการถอดข้อความพระธรรมเทศนาในลักษณะข้อความสั้นได้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๓

ชี้แจงการรับกิจนิมนต์ของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่นี่

สมัครเป็นสมาชิกเพื่อรับแจ้งข่าวสารและธรรมะทุกวันจาก Dhammada.net ได้ ที่นี่

ติดตั้ง Dhammada Application for Android ที่นี่

คู่มือการใช้งาน อ่านได้ ที่นี่